Tìm kiếm
Trang chủ
Diễn đàn
An Tĩnh cổ lục
* Dấu tích Việt Thường Thị và vai trò Nghệ An trong dòng lịch sử Việt Nam
* Những điều kỳ lạ Phlanhoa đọc được trong trời đất Việt Thường
* Việt Thường phong tục
Ẩm thực Nghệ An - Hà Tĩnh
* Phật giáo có nguồn gốc ở Việt Nam
* Văn hóa ẩm thực Việt Nam
* Dưỡng sinh
Khảo cổ Nghệ Tĩnh
Bản sắc văn hóa Xứ Nghệ
Ví dặm
Góc nhìn Phlanhoa
* Ngô Khoai học chuyện
* Bình luận
* Chiêm tinh láo nháo Phlanhoa
Phòng văn chương
* Phlanhoa viết
Phòng thơ
* Lý thuyết học làm thơ
* Thơ về Nghệ An - Hà Tĩnh
* Thơ Phlanhoa
* Thất ngôn bát cú
Du lịch đó đây
* Khoảnh khắc cuộc sống
Ngôn ngữ không lời
Trang thông tin xã Đức La
* Phlanhoa hát
Liên hệ - Góp ý
Liên kết website
Nghĩ về học hát Ví Dặm, Hội hát Ví Dặm...
 
(13h: 08-02-2012)
Nghĩ về học hát Ví Dặm, Hội hát Ví Dặm...
Sáng chuẩn bị đi làm, thì nghe bạn gọi thông báo:

- Sáng nay tui đi họp bàn về vấn đề đưa Ví Dặm vào trường học đây!

Bạn là một Đồ Nghệ chính hiệu, vừa là nhà thơ, vừa là thầy giáo. Giấc mơ của tôi trên “vidamdodua.com” bạn đã đọc rồi, nên khi có thông tin về Ví Dặm, bạn lập tức thông báo cho tôi biết để cho tôi có cái mà mừng í mà.

Đúng là tôi mừng thật mà! Mỗi một hành động vì Ví Dặm từ quê hương, đều làm cho tôi hồi hộp hơn vào giấc mơ của mình. Có lẽ từ hôm nay, tôi sẽ “hưởng ứng phong trào” bằng cách tự luyện hát Ví Dặm mới được! Tôi cũng sẽ làm một học trò của môn hát Ví Dặm. Để chừng khi tôi thành học trò giỏi, đủ khả năng rồi, tôi cũng sẽ tình khuyện tham gia truyền bá Ví Dặm tới miền đất khác …

- Cơ mà học bằng cách nào đây cho căn bản?

Đó là một câu hỏi không dành riêng cho tôi, mà cả cho bạn, cho những nhà văn hoá Ví Dặm. Mở băng đĩa ra học ư? Tôi vẫn đang theo cách đó đây, nhưng đó chỉ là cách học hớt ngọn. Với cách học này, con em Xứ Nghệ chỉ có thể thẩm thấu Ví Dặm thông qua tai nghe về giai điệu âm nhạc, chứ không đủ khả năng sáng tạo và duy trì.

 

Tất nhiên là ngành Văn Hoá và ngành Giáo dục Nghệ An – Hà Tĩnh rồi sẽ phải “cùng ngồi một chiếu” để soạn sách giáo khoa cho môn Ví Dặm; Tất nhiên, sách về Ví Dặm, thì phải có lịch sử, phải có giới thiệu về tính văn nhân, về giá trị mọi mặt, về ảnh hưởng đời sống vv… của ví dặm; phải giới thiệu đủ các làn điệu Hò, Ví, Dặm của các làng quê Xứ Nghệ…

 

Nhưng đó mới chỉ là thứ trực diện, nhìn vào là biết cần ngay. Nếu chỉ để tuyên truyền thôi, thì như thế là đã đủ. Còn như để làm di sản văn hoá, thì đòi hỏi cần nhiều yếu tố khác nữa như sáng tạo, duy trì và phát triển thì thiếu. Có ba thứ thiếu và một thứ cần suy nghĩ lại mà tôi nhìn thấy sau:

 

1.      Tôi nghĩ, Ví Dặm chỉ có một trên đời mà thôi, nên đừng bày đặt cái gọi là “phân minh tỏ tường” mà chi. Bởi cứ càng “tỏ tường” ra, thì  càng thấy rõ con cháu Xứ Nghệ thời nay đang vô tình đòi chia cách mối tình thuỷ chung của Sông Lam (Cha) – Núi Hồng (Mẹ), chia cách mối tình keo sơn mà các vị Thuỷ tổ đã mài đến tan trí tuệ , mới đủ trình độ để lĩnh hội được từ khí phách hồn thiêng của Tiên – Rồng truyền lại nơi sông núi cỏ cây một vùng đất Xứ Nghệ.

 

2.      Cái thiếu ở đây là thiếu kiến thức về nhạc lý, thiếu hiểu biết về nhịp phách, về đồ rê mí. Bởi đặc điểm khác nổi trội của môn hát Ví Dặm là ca sĩ với nhạc sĩ là một, sáng tác và hát tại chỗ;  Sự thiếu này làm giảm khả năng sáng tạo trong nhân dân, cũng như giảm số lượng người đủ khả năng tham gia vào các lễ hội lớn;

 

3.      Sự thiếu thứ hai cần bổ sung đó là dạy và học cách gieo vần, nhả chữ trong thơ. Bởi ngoài đặc điểm là cuộc chơi âm nhạc dân gian theo lối sáng tác và hát tại chỗ, thì Ví Dặm còn là một cuộc chơi chữ trí tuệ, một cuộc sáng tác thơ tại chỗ, muốn hay, muốn sâu đằm phải cần kép hát thông tinh chữ nghĩa;

 

4.      Sự thiếu thứ ba là chọn ngày cho Ví Dặm mở hội hát hàng năm. Trong suy nghĩ của tôi, tôi chọn đoạn sông từ bến Tam Soa đến bến Giang Đình, bởi vùng này chính là cái nôi của Phường vải – một loại hình hát ví tiêu biểu nhất Xứ Nghệ. Thời gian thì có lẽ là từ rằm tháng giêng đến 18 tháng hai âm lịch hàng năm. Kết hợp cùng hội thơ, bởi Ví Dặm cũng là thơ mà. Biết đâu Hội thơ của Nghệ An – Hà Tĩnh nhờ vào Ví Dặm mà đặc biệt hơn các Hội thơ của vùng miền khác? Kết hợp Hội hát Ví Dặm cùng Hội thơ rồi lại kéo dài cho tới hội Hội chùa Hương Tích, kết hợp cả Hội đua thuyền trên sông vào thành một Đại Hội sẽ thu hút được rất nhiều du khách.

 

Như vậy, để dạy và học hát Ví Dặm, cần một kiến thức tổng hợp bao gồm cả Văn hoá truyền thống – Thơ chữ – Âm nhạc tổng hợp lại. Sự khó trong bước khởi động là ở đó, nhưng khởi động được sẽ đem về được một thời hoàng kim rực rỡ cho văn hoá Xứ Nghệ.

 

Đếm sao để tính vòng của ngôi sao Văn Tinh rọi vào Xứ Nghệ là năm 2015. Nghĩa là chỉ còn ba năm để Nghệ An – Hà Tĩnh chuẩn bị, phải gấp rút mới kịp…


Để gửi ý kiến nhấp vào đây

Các tin khác:
 Vấn nạn giáo dục giải quyết thế nào? (00h: 08-11-2011)
 Mần răng cho ví dăm phát triển (tiếp theo) (15h: 08-04-2011)
 Ngô-Khoai bàn kế dành lại thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột! (12h: 25-09-2011)
 Mần răng để phát triển ví dặm (11h: 30-03-2011)
 Làm thế nào để chống tham nhũng có hiệu quả ? (15h: 14-03-2011)
 Ngô Khoai học chuyện kế sách - Vinashin con tàu hay bè chuối? (10h: 23-10-2010)
 Mần răng để tổ chức tiếp nhận và phân phối hàng cứu trợ cho tốt? (22h: 08-11-2010)
 Nếu Ngô Khoai là bộ trưởng Giáo dục (23h: 14-11-2010)
 Đấu giá "Tứ linh" hay diễn tuồng "Mèo mả gà đồng" (12h: 26-11-2010)
 Ngô - Khoai học chuyện tư duy tương lai (15h: 10-02-2011)