Tìm kiếm
Trang chủ
Diễn đàn
An Tĩnh cổ lục
* Các giả thiết khảo luận về vùng đất Việt Thường của Phlanhoa
Bản sắc văn hóa Xứ Nghệ
Khảo cổ Nghệ Tĩnh
Ẩm thực Nghệ An - Hà Tĩnh
Ví dặm
Việt Thường phong tục
Kinh tế - Xã hội
Phòng văn chương
Phòng thơ
Du lịch đó đây
Ngôn ngữ không lời
Trang thông tin xã Đức La
* Chiêm tinh láo nháo Phlanhoa
Liên hệ - Góp ý
Liên kết website
Thờ cúng trong nhà như thế nào cho đúng?
 
(12h: 06-08-2012)
Thờ cúng trong nhà như thế nào cho đúng?Bài và ảnh của Phlanhoa
***
Tôi đã có bài đăng “Đạo Phật giáo và Đạo Gia phong thuần Việt nên hiểu thế nào cho đúng?” nhằm phân tích rạch ròi các quan niệm duy tâm, giúp cho bà con có thể phân minh rạch ròi về vai trò của Trời đất - Phật - Thần – Thánh – Gia tiên. Nay nhân dịp thư nhàn đầu xuân, tôi xin đăng đàn để tiếp tục nội dung. Từ chỗ nhận định được vai trò, vị trí ảnh hưởng của thần thần linh, tôi sẽ giới thiệu với bà con một bài tổng thể về cách tự viết bài vị, tự lập bát hương, ai thì được thờ ai, cấp bậc nào? bài trí và khấn vái như thế nào đối với các gia đình không theo đạo Phật giáo.

Tôi nhấn mạnh bài này dành cho các gia đình không là đệ tử chay tịnh của Phật. Năm ngoái khi ba tôi hiển linh, đã có nhắc nhở con cháu rằng: “Các con đã không là đệ tử cửa Phật thực thụ (nghĩa là không phải người tu hành), thì khi cúng khấn, câu đầu tiên các con phải kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ nước Việt; sau đó kinh lạy các vị Việt Nam Thánh Quốc mới là phải đạo, còn việc nam mô...hãy để khi đi lễ chùa”. Đó là ba tôi nói vậy bởi ông có chí khí của một vị tướng lĩnh, nhưng trong lịch sử Việt Nam, từng có những vị trước và sau khi đăng ngôi, từng là đệ tử của chay tịnh, vậy thì việc “Nam mô a di đà…” cũng không có gì lỗi đạo cho lắm. Tuy nhiên, việc khấn vái phải theo trật tự trên dưới rõ ràng. Phật có nguồn gốc từ con người, cho nên dù có phép thần thông quảng đại đi chăng nữa, thì cũng không ngoài vòng cương tỏa của Trời - Đất. Vậy thì khi khấn vái phải lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ trước, rồi mới đến Phật. Tham khảo các bài sớ cúng của các dòng họ, tôi thấy các cụ xưa cũng thường theo trật tự: Chư Thiên – Chư Địa – chư Thần – Chư Phật - Chư thánh – Thành hoàng làng – Gia Tiên, không phải như con cháu bây giờ để Phật lên trước trời đất? Ví dụ: Con sám hối lạy chín phương trời, năm phương đất, chư Phật mười phương chẳng hạn…

 

Quay lại vấn đề chính đã nêu ra ở trên, để thờ cúng trong nhà bà con cần chuẩn bị những gì? - Xin thưa chúng ta cần:  

1.      Rường thờ

2.      Hương án

3.      Bài vị

4.      Bát hương

5.      Hoành phi

6.      Đối liễn

7.      Lễ vật (hương, đăng, hoa, quả, nước)

8.      Sớ cúng

Và tôi sẽ giải thích ý nghĩa, phương cách thực hiện từng mục trên như sau:

1.      Rường thờ: có nơi gọi là giường thờ, gọi là giường thờ vì giường thờ vốn có mành hoặc rèm che, là nơi nghỉ ngơi của linh hồn tiên tổ. Nhưng vì giường là thứ dành cho người phàm tục, sợ phạm húy với tổ tiên, nên nhân dân gọi chệch thành “rường” chỉ khi cần thắp hương mới vén rèm lên. Khi xong rồi thì phải kéo rèm che kín lại không cho khách khứa nhìn thấy hương án, ngoại trừ ba ngày tết.

Phía trước cửa rường thờ, hai bên là hai câu đối, bên trên cùng là hoành phi, bên trong là hương án (bàn thờ), rường thờ được chia làm hai bậc cao thấp, trái phải, bên trái cao hơn một chút thờ ngũ vị tài thần, bên phải thấp hơn một chút thờ gia tiên; Hoặc phía sau cao hơn thờ tài thần, phía trước thấp hơn thờ gia tiên.

2.      Hương án(香案) : “Án” là cái bàn, “hương án” là cái bàn để bày lễ vật thắp hương, nhân dân gọi nôm na là bàn thờ. Hiện nay các nhà ít khi có mành che nên có thể nói là không còn rường thờ mà chỉ có bàn thờ (hương án).

3.      Bài vị (簰位)

“Bài” là cái thẻ bằng gỗ mỏng hay bằng giấy cứng có viết chữ trên đó. “Vị” là chỗ đứng. “Bài vị” còn được gọi là “Thần chủ”, là một tấm thẻ, trên đó có ghi đầy đủ tên họ người chết, năm sinh, ngày chết, chức tước, quê quán, dùng để tế lễ và thờ phụng.

Cách viết chữ lên bài vị:

-   Chức danh của vị gia tiên được thờ phụng, ví dụ: Cao tổ khảo (kị), hoặc Tằng tổ khảo (cụ), Tổ khảo (ông); Hiền khảo (cha)

-    Chức tước và công danh (nếu có) của vị gia tiên được thờ phụng;

-    Tuổi thọ: nếu từ 60 tuổi đổ lại thì ghi hưởng dương, từ 61 trở lên mới ghi hưởng thọ

-   Vai vế trong dòng họ: Con trưởng thì ghi họ rồi thêm “mạnh công”, nếu là con thứ thì ghi họ rồi thêm"trọng công", con út thì thêm “quý công”, sau đó mới tên huý của vị gia tiên.

Ví dụ:

-    Hiền khảo / tiền đảng viên ĐCSVN-Đại tá quân đội nhân dân VN – Liệt sĩ chống Mỹ - Huân chương chiến công hạng nhất / hưởng dương ngụ tứ tuần Trần Mạnh Công tự Văn An phủ quân 1915 – 1968);

Xem thêm ở bài: “Cấu trúc thờ cúng trong nhà thờ họ và tổ chức tề lễ

4.      Bát hương: Phương pháp làm bát hương hiện nay trong nhân dân thường phụ thuộc vào thầy cúng, hoặc thầy chùa. Có người nói sau khi làm bát hương phải được thầy chùa đem “Mật tông kinh” cầu nguyện làm phép mới linh, tôi e là không phải đối với những gia đình không là đệ tử cửa Phật?

Còn thầy cúng thì chẳng ai có thể kiểm nghiệm nổi thần thông quảng đại của thầy ở mức nào, mà chỉ thấy bát hương đắt đỏ thôi rồi, cho nên nhiều gia đình cũng than vãn “tiền mất tật mang”. Bởi vậy tôi mạnh dạn đưa lên đây phương pháp sắm sanh bát hương, ai tin tôi cứ theo mà làm. Thiết nghĩ, đạo nghĩa đã dạy việc thờ cúng phải làm theo tiếng gọi từ lương tâm, linh hồn có thể xâm nhập được vào trong trí não của mình để lắng nghe hư thực, nên có thờ ắt có thiêng mà không nhất thiết phải có “Mật tông kinh”. Chỉ cần ấn định danh phận cho vị gia tiên muốn thờ trong bát hương là đủ, cách làm bát hương như sau:

Chọn mua bát hương: Tuỳ theo khả năng tài chính có thể chọn đồ gốm hoặc đồ đồng. chữ khắc trên bát hương nên chọn chữ “Phước”. Hình con vật nên chọn một cặp rồng - phượng cùng châu vào biểu tượng của thái cực (vòng tròn âm dương). Chọn như vậy thì âm dương mới hài hoà, mới hỗ trợ cho sự sinh tồn vững bền của dòng tộc. Nếu bát hương chưa có biểu tượng âm dương thì vẽ nó lên giấy rồi dán bên dưới bát hương. Bát hương mua về phải rửa sạch bằng nước thơm ngũ vị hương (có bán tại tiệm bán bát hương), lau khô;

Bỏ gì vào trong bát hương?

-    Thần sa, chu sa : theo quan niệm của người xưa, thần sa, chu sa có khả năng từ tà khí, nghĩa là bát hương thỉnh cho vị gia tiên nào thì vị gia tiên đó hiển nhiên là chính khí hiển linh, tà khí không vào phá bát hương được. Thần sa, chu sa bà con có thể tìm đến tiệm thuốc đông y để mua, tuy nhiên tuyệt đối không được bỏ nhiều, mỗi bát hương chỉ khoảng 1 – 2gr

-   Tro: Dùng rơm sạch để đốt lấy tro, ở thành phố không có rơm thì mua thật nhiều hương về đốt lấy tro.

-    Một chùm tua rua ngũ sắc nhỏ kết bằng 5 sợi chỉ năm màu;

-    Một tờ giấy mộc nhuộm đỏ viết nội dung giống như trên bài vị, nếu vị gia tiên được thờ phụng có mộ thì tốt nhất xin một chút đất mộ và rút ba chân hương ở mộ rước về càng linh; Nếu là bát hương chung thì lập danh sách tất cả những người muốn thờ cũng theo nội dung bài vị, hoặc ghi chung “Gia tộc hoặc chi tộc…(họ: Nguyễn Văn, Lê Huy…) bài vị linh thần”, rồi ghi thêm “Phúc lộc thọ toàn”;

-   Đối với “thất bảo”, tôi chỉ thấy ở miền Nam ảnh hưởng của đạo Cao Đài, còn như Xứ Nghệ An đổ ra thì không có món này.

Gấp bài vị cho vuông vắn lại, rồi dùng một mảnh giấy trang kim (giấy kẽm tráng kim tuyến vàng mục đích là nhỡ có bị cháy cội hương, lớp giấy kẽm sẽ bảo vệ để bài vị không bị cháy lẫn vào cốt tro bên ngoài) gói tất cả các thứ: đất mộ, tiền, chỉ ngũ sắc, giấy bài vị, thần sa, chu sa tán bột mịn để vào, gói tờ giấy trang kim lại cho vuông vắn, để xuống dưới đáy bát hương, sau đó mới đổ tro lên cho đầy. Cắm 3 cội hương rước tứ ngoài mộ về, lau sạch bên ngoài và để trang nghiêm lên hương án, phía trước bài vị. 

Chú ý: bát hương mỗi khi được định vị trên hương án rồi thì kiêng kỵ bị xê dịch vị trí, gia đạo sẽ gặp chuyện chẳng hay. Do đó, nếu cẩn thận thì nên dùng keo hai mặt dính chặt xuống. mỗi năm chỉ được sửa sang bát hương từ sau 23 – 30 tháng chạp mà thôi.

    Bát hương thờ ngũ vị tài thần theo phong tục thuần Việt hoàn toàn không giống với Trung Quốc, ngũ vị tài thần của Việt Nam là Hoàng thiên, Hậu thổ, là vua trời vua đất của nước Việt và ba vị tam tài Đông trù tư mệnh Táo chủ thần quân chủ về cơm no áo ấm, sức khoẻ; Thổ địa long mạch tôn thần chủ về đất đai long mạch và sự tiềm ẩn của cải sinh sôi; Ngũ phương ngũ thổ phúc đức chính thần chủ về tiền tài, thóc gạo đã thu hoạch, gặt hái về (tôi đã có nói trong bài thờ cúng táo quân).

     Đối với bát hương thờ ngũ vị tài thần, đứng trong khuôn viên nhà mình mà nhìn ra cổng thì bên trái là long mạch, đào sâu xuống đến khi đụng phải nước, lấy một chút đất lẫn nước ở đó, cùng với một chút tro giữa lòng bếp hợp lại trộn với thần sa, chu sa rồi cũng gói vào tờ giấy trang kim với tiền âm dương, tua rua ngũ sắc mà để xuống đáy bát hương trước khi đổ tro lên cho đầy.

     Lập bát hương cho người mới mất: Thủ tập lập bát hương như đã hướng dẫn trên. Sau đó giờ Tý nửa đêm, đem bát hương ra để trên nóc nhà để gọi nhập hồn. Cách khấn như sau:

- Kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ

- Kính lạy Đông trù tư mệnh Táo chủ thần quân Thổ địa long mạch tôn thần Ngũ phương ngũ thổ phúc đức chính thần

- Kính lạy Thành hoàng bản xứ... (tên địa phương cư ngụ)...

- Kính lạy Gia tiên nhà..... (Nguyễn Trọng, Lê Huy....chẳng hạn)...

Cho phép hồn về nhập nơi cư ngụ!

Tiếp đến, cầm năm hương lạy bốn phương tám hương xong thì bắt đầu gọi hồn:

     - Hú ba hồn bảy (chín) vía ...(họ tên người chết)... về nơi cư ngụ! (một lần gọi xong thì tách một cây hương huơ một vòng tròn lên trời rồi cắm vào bát hương. Nếu người chết là nam thì gọi 7 lần; nếu người chết là nữ thì gọi 9 lần. Gọi đủ số lần thì đem bát hương để trên vào vị trí bàn thờ lập cho người mới chết phía trước quan tài. Khi đưa tang phải rước di ảnh, bài vị và bát hương đi theo. Sau khi chôn cất thì thắp một nắm hương trên mộ, chờ cho cháy hết, rút ba chân hương cắm vào bát hương và rước  cùng với bài vị và di ảnh trờ về lại nhà đặt lên bàn thờ riêng dành cho linh hồn mới mất. Bát hương của người mới chết phải chờ hết khó mới được nhập vào bàn thờ gia tiên.

Thủ tục nhập bát hương của người hết khó vào bàn thờ gia tiên:    

Bước 1: Làm lễ cẩn cáo với gia tiên để xin phép

     Bước 2: Hoặc là đem nguyên bát hương của người hết khó để lên vị trí được quy định cấp bậc trên bàn thờ gia tiên; hoặc là chỉ rút phần cốt hương và ba cội hương từ bát hương của người mới chết nhập vào bát hương thơ chung của gia tiên. Bát hương cũ đem thả xuống sông, hoặc chôn xuống đất. Coi như hoàn tất thủ tục nhập.

     Mỗi nhà chỉ nên có 3-5 bát hương trên một rường thờ mà thôi: Một bát thờ ngũ vị tài thần để ở vị trí cao nhất (ngũ vị tài thần của người Việt Nam tôi đã nói ở trên) ; Một bát hương thờ gia tiên, Một bát hương thờ bà cô ông mãnh; gia đình nào mà dân chủ thì lập thêm một bát thờ đàng ngoại, bát hương này để ở vị trí thấp hơn một chút so với bên nội. Tuy nhiên tôi cũng nói rõ, nếu gia đình cư ngụ trên đất hương hoả của nhà nội, thì không thờ ngoại được, mà chỉ có những cặp vợ chồng tự mua đất tạo dựng cơ nghiệp thì mới có thể thờ ngoại.

         Thủ tục thay mới bát hương

         Nếu sau khi đọc xong bài này, bạn những muốn tự tay làm lại bát hương thờ phụng trong nhà mình, thì thủ tục thay mới như sau:

     - Việc lập bát hương thờ phụng phải chọn ngày lành tháng tốt. Có nhiều cách để chọn ngày, nhưng kinh nghiệm của tôi thì lấy ngũ hành tương khắc tương sinh làm trọng. Trước hết bà con căn cứ vào ngũ hành để chọn ngày sinh nhập cho gia chủ. Ví dụ gia chủ mạng kim thì chọn ngày thổ, gia chủ mạng thổ thì chọn ngày hoả, gia chủ mạng hoả thì chọn ngày mộc. Chọn ngũ hành thôi chưa đủ, ngày ngũ hành đó còn phải là ngày có ngôi sao hoàng đạo, riêng đối với việc lập bát hương thờ phụng này ta nên chọn ngày / giờ có ngôi sao Tư mệnh chủ về sự phúc đức để khởi sự sẽ được phúc đức lâu bền. Đặc biệt việc khởi tạo thờ phụng mà vòng định sinh của gia chủ rơi vào cung phúc đức hay thiên y thì sự linh thiêng sẽ tăng gấp bội.

     - Nếu muốn giữ lại bát hương cũ vì xét thấy còn tốt, thì đổ cốt cũ ra ngoài, đem bát hương rửa sạch bằng nước thơm làm bằng rượu ngâm với quế chi, hồi hương,  (hoặc các vị thuốc nam có mùi hương trầm khác). phơi khô thì có thể đổ cốt tro mới vào;

     - Nếu muốn thay bát hương mới, thì đem chôn bát hương cũ xuống đất vườn, hoặc đem thả xuống sông suối có dòng nước chảy.

     Chú ý : hai trường hợp trên đây chỉ dùng cho những gia đình mà chủ nhân tự lập bát hương nhưng chưa có cốt hương cụ thể; hoặc đã nhờ thầy lập bát hương, nhưng thờ phụng không thấy linh nghiệm, không chắc chắn cốt hương thời cái gì?

     Riêng trường hợp, nếu là cốt hương là của gia tiên, do ông bà cha mẹ mình lập trước đây, thì không được bỏ đi, vì theo thời gian, tàn hương rơi xuống, khói hương ám vào, cũng thành linh thiêng rồi. Trường hợp này, khi thay thế, phải lấy một ít cốt tro và ba chân hương ở bát cũ đem sang bát mới. cốt tro còn lại đổ vào gốc cây trong vườn. Bát cũ đem chôn xuống đất, vườn

5.      Hoành phi:  là vật trang trí bên ngoài cho thêm phần trang trọng, cho nên có thì đẹp đẽ hơn lên, còn như chưa có điều kiện thì cũng không ảnh hưởng gì đến việc thờ cúng cả, đối liễn cũng vậy. Hoành phi còn gọi là “biển”, “bức hoành”, vốn là một bức thư họa. thay vì đối liễn được viết dọc, thì hoành phi được viết ngang, dạng như một câu khẩu hiệu ngắn khoảng 3 – 5 chữ treo ở phòng khách, nhà thờ…Thông thường hoành phi trang trí ngang bên trên, còn hai câu đối được treo dựng hai bên, ví dụ bức hoành phi dưới đây được treo ở bàn thờ gia tiên, hoặc ở nhà thờ tổ:  

光留德

Đức lưu quang

(Đức độ tỏa sáng) 

6.      Đối liễn: Hay còn gọi là câu “đối liên” là những câu chữ Hán hay chữ Nôm, có nơi dùng chữ quốc ngữ viết từng cặp dọc đi đôi, và ý nghĩa cũng đi đôi, thể hiện trên chất liệu vải, gỗ, hoặc giấy, ví dụ như một số câu đối sau đây:  

Mộc xuất thiên chi do hữu bản

Thủy lưu vạn phái tổ tùng nguyên

(Cây chung ngàn nhánh sinh từ gốc

Nước chảy muôn dòng phát tại nguồn) 

Hoặc là:

Nhật nguyệt quang chiếu thập phương

Tổ tông lưu thùy vạn tuế

(Vầng nhật nguyệt mười phương rạng rỡ

Đức Tổ Tông muôn thuở sáng ngời) 

Ái Quốc mạc vọng Tổ

Nhân dân tiên mục thân

(Yêu nước chớ nên quên Tổ tiên

Thương dân trước phải hòa thân thích)

7.      Lễ vật:

-     Thứ bắt buộc phải có khi thắp hương : Hương – đăng (đèn) – hoa – ngũ quả - nước (5 chén + một bình)

-       Vàng tiền thì cúng đốt vào các dịp trọng đại như tết, giỗ, ngoài ra thì rằm tháng giêng, rằm tháng bảy, rằm tháng mười. Khi cúng tiền vàng, phải ghi rõ tên của vị gia tiên được hưởng lộc trước khi hoá vàng.

-     Đối với cỗ mặn, to nhỏ tuỳ tâm và tuỳ khả năng tài chính của gia chủ, nhưng chỉ nên bày lên mâm, đặt lên một cái bàn riêng rẽ để phía trước bàn thờ với đầy đủ bát, đũa, thìa, muỗng, chén uống rượu như thể dọn mâm tiệc đãi khách. Chờ cho cháy hết 2/3 chân hương thì con cháu được phép phá cỗ.

8.      Sớ cúng: Tôi có xem dăm ba cái sớ cúng của các dòng họ ở Nghệ Tĩnh, Tất cả đều một phom mẫu như nhau nội dung thế này:  

Sớ Khấn lạy Trời Phật Thần Thánh

(mẫu)

Duy!

Việt Nam Cộng Sản Hoàng Triều

Nhâm Thìn Niên tuế,  Đinh Mùi nguyệt (tháng), ……Nhật (ngày), …..Khắc (giờ)….

… tỉnh, … huyện, … phố,…(số nhà)…cư gia (nếu ở Từ đường thì đọc …(họ)…Từ đường gia tộc)

Con kính lạy Việt Nam Hoàng thiên Hậu thổ (một vái)

Con kính lạy! Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân - Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần - Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chính Thần (một vái)

Con kính lạy các Chư vị Việt Nam Thủy tổ, Việt Nam Tiên tổ, Việt Nam Thánh Quốc

Con kính lạy Thành hoàng bản địa.... (tên địa phương)...

Tín chủ con là:

….  và gia quyến, cùng nhất tâm cúi lạy Chư Thiên, Chư Địa, Chư Thần, Chư Phật, Chư Thánh;

 

Cúi lạy Thành hoàng bản thổ đại vương thần thánh gia ân, cho phép gia quyến chúng con được mời Tổ tiên của chúng con về tại địa chỉ: … tỉnh, … huyện, … phố,…(số nhà)…cư gia (nếu ở Từ đường thì đọc Lê / Nguyễn / Trần.... Từ đường gia tộc) để bàn bạc việc gia đình đại sự là … 

Lòng thành lễ mọn, hương đăng, hoa quả, trà rượu, thanh tước chi nghi, dâng bày ra trước hương án, kính cẩn lạy dâng, kính cáo chư vị linh thần, cúi mong soi xét cho chúng con được thể theo sở nguyện. Đồng thời cúi xin linh thiêng phù hộ độ trì cho chúng con khởi sự dược hanh thông mọi bề, phúc đức an lành, gia đạo vẹn toàn như ý.

Cẩn cáo ! (Ba lạy)

Sớ khấn gia tiên

(Mẫu: Sau khi khấn Trời Phật Thần Thánh)

Cận di phỉ lệ chi nghi cảm kính cáo vu:

(Hoặc nói theo Quốc Ngữ: Hương đăng hoa quả thanh tước chi nghi lên trước linh đài kính cẩn báo cáo!)

-         Tằng Tổ khảo Tiền hương trung kỳ lão Lê (Nguyễn/Võ/Trần…) mạnh công (nếu là con thứ thì đề là Lê/Nguyễn/Võ/Trần trọng công; còn út thì đế quý công)…(tên đệm và tên húy cố nội)…thụy chất trực phủ quân

-         Tằng Tổ tỉ y phu chức Lê mạnh công chính thất…(họ tên của Bà cố nội)…từ thuận phu nhân

-         Nội Tổ khảo Tiền hương trung kỳ lão Lê mạnh công (nếu là con thứ thì đề là Lê quý công)…(tên đệm và tên húy ông nội)…thụy chất trực phủ quân

-         Tằng Tổ tỉ y phu chức Lê mạnh công chính thất…(họ tên của Bà nội)…từ thuận phu nhân

-         Nội Tổ khảo Tiền hương trung kỳ lão Lê mạnh công (nếu là con thứ thì đề là Lê quý công)…(tên đệm và tên húy ông nội)…thụy chất trực phủ quân

-         Hiền khảo (cha) ….xướng như trên bài vị….

-         Hiền tỉ (mẹ)… xướng như trên bài vị

Hậu duệ con là Lê/Nguyễn/Bùi quý công … (tên đệm và tên chủ nhà)…cùng toàn thể gia quyến. Nay nhân …( lý do cúng: giỗ / rằm…)…

Cây có cội, nước có nguồn, ơn Tiên Tổ vun trồng công đức.

Lòng thành lễ mọn, hương, đăng, hoa, quả, thanh tước chi nghi, dâng bày ra trước hương án, kính cẩn lạy dâng. Cúi xin các Vị Cao, Tằng, Tổ, Khảo / Cao, Tằng, Tổ, Tỉ, cùng các vị Đường Bá (bác), Đường Thúc (chú), Đường Cô (cô), Bào Huynh (anh trai), Bào Đệ (em trai)… chứng giám lòng thành, âm phù dương trợ, sở nguyện tòng tâm, cho phép tín chủ được cử hành lễ …

Muôn vàn đội ơn Gia tiên linh thiêng phù hộ độ trì cho hậu duệ cháu con được muôn đời Tấn phúc, tấn lộc, tấn tài, tấn bình an, gia đạo vạn sự vẹn toàn như ý!

Cẩn cáo ! 

9.      Ai thì được thờ ai? Tôi đã có bài về tại sao người Việt

Nam nhận mình là con của Rồng, nhân đây tôi cũng nói luôn sao chúng ta lại là cháu tiên?

Chúng tai ai mà không thường được nghe hàng ngày hai chữ “gia tiên”. Vậy thì thiết nghĩ cũng nên có kiến thức hiểu biết xem “tiên” là ai?

 Tiên của người Việt không phải là các tiên nữ ở trên thượng đế. Người Việt gọi chức danh của những người đã khuất trong bài sớ như sau: 

    -        Cha/mẹ thì gọi là hiền khảo/hiền tỉ

-         Ông/bà thì gọi là tổ khảo/tổ tỉ

-         Cụ thì gọi là tằng tổ khảo/tằng tổ tỉ

-         Kị thì gọi là cao tổ khảo/cao tổ tỉ

-        Và từ vị thân sinh của cao tổ khảo đồ về trước đến đời thứ 2 được gọi là tiên tổ khảo

-         Đời thứ nhất gọi là thuỷ tổ 

     Như vậy thì đã rõ tiên là ai, và tập quán người Việt quy định cấp bậc được phép thờ phụng tiên tổ như sau:

-         Trưởng tộc: phải thờ tất cả từ thuỷ  tổ - tiên tổ - cao - tằng - tổ - khảo đổ xuống,

           -      Trưởng chi họ: phải thờ 4 đời  gồm : Cao tổ  - tằng tổ - tổ - khảo (cao tổ được lên tiên khi trong chi họ có thế hệ thờ cúng mới, ví dụ khảo chết thì con trưởng đảm nhiệm ngôi vị thờ cúng, lúc đó Cao tổ khảo được rước bài vị sang nhà thờ tộc để làm lễ lên tiên. Nếu dòng họ nào chưa có nơi thờ tự dòng tộc chính thống, thì bài vị tiên tổ được xếp cất vào một hòm gỗ không tiếp tục thờ phụng nữa);

-         Con trưởng trong gia đình thì thờ 3 đời: Tằng – tổ - khảo

-         Con thứ trong gia đình thì chỉ thờ khảo, hoặc tổ - khảo mà thôi

Như vậy là tôi đã hoàn thành nhiệm vụ giới thiệu về phương pháp thờ cúng trong gia đình. Hy vọng ai đã quan tâm thì nên đọc cho kỹ, hiểu cho thấu đáo để thờ phụng cho đúng ý nghĩa, thoát khỏi sự u mê của các thầy cúng bày trò dị đoan lừa tiền dân chúng. Tu tâm mà giữ lấy cái chân thiện mỹ, cái phước đức lâu bền cho gia đình, cho dòng họ được hưng thịnh muôn đời.

Ý kiến bạn đọc:
Phạm Xuân Thắng
Tôi muốn soạn các bài khấn mẫu cho mọi người trong gia đình. Ví dụ như tôi khấn, vợ tôi khấn, con trai tôi khấn hoặc con dâu tôi khấn. Như vậy, cách gọi các bậc gia tiên là khác nhau. Như vậy xin Cô hướng dẫn cụ thể cách gọi như thế nào cho đúng. Xin cảm ơn Cô
Trương Văn Thao

Chào cô! Cháu muốn hỏi cô vấn đề. Cháu là con trai thứ, sắp cưới và được chuyển sang ở nhà riêng. Bố mẹ cháu có bàn thờ tổ tiên khá là to đẹp, nhưng anh trai trưởng cháu (ở nhà riêng khác) thì lại có bàn thờ nhỏ và là bàn thờ kiểu treo (bắn bàn thờ gắn vào tường). Vậy cháu muốn hỏi cháu muốn sắm bàn thờ 4 chân như kiểu của bố mẹ cháu nhưng nhỏ hơn bàn thờ của bố mẹ cháu 1 chút thôi (to hơn của anh trưởng) có được không ạ? anh em cháu đi thoát ly hết nên nhà nào cũng có bàn thờ riêng. Bố mẹ cháu còn sống.

Phlanhoa phản hồi

Chào cháu. Như trong các bài cô đã viết, trên dương thế, nhà con to hơn nhà bố là chuyện bình thường. Và con có nhà lầu xe hơi, mà bố mẹ vẫn  ở nhà tranh trong quê thì sao. Sự linh thiêng không nằm ở bàn thờ to hay nhỏ. Cháu có thể lập bàn thờ to hơn của bố cũng chẳng sao, tùy vào diện tích nhà mình khang trang cỡ nào, thì nơi thờ phụng phải tương đương với gia trang cỡ đó. 

Vậy vấn đề là coi kỹ mục nhiệm vụ thờ cúng xem mình được phép thờ các cấp bậc nào? để lập bát hương cho đúng đạo lễ, đó mới là vấn đề đáng quan tâm.

Chúc cháu vui vẻ và sáng suốt.

Nguyễn Thị Thắm

Cháu chào cô ạ! cháu đang rất rối trí và không biết phải làm thế nào. Do điều kiện không cho phép nên cháu đã bỏ thai 1 lần, đến khi cháu có bầu lại thai nhi được 6 tháng lại bị lưu.Hiện cháu đã có 1 bé trai 2 tuổi,nhưng hơn 1 tháng nay bé cứ khóc suốt đêm không chịu ngủ.cháu cho đi khám thì nói không bị bệnh gì, ban ngày bé chơi rất ngoan chỉ đêm đến là không ngủ và khóc khan cả tiếng. cháu đi xin thẻ trên đền và coi bói thì nói là có 2 vong âm mất trẻ về quấy phá nên bé không ngủ. Bây giờ cháu muốn lập bàn thờ gồm 2 cháu đã mất và 1 ông mãnh (anh trai của bố cháu bé)vào chung 1 bát hương được không ạ? cháu vẫn ở chung với bố mẹ chồng thì có được lập bàn thờ ở phòng mình ở không và có phải bốc bát hương thổ công nữa ko ạ? cháu muốn khấn để 2 cháu bé được siêu thoát nhưng không biết phải khấn thế nào cho đúng? cô có thể cho cháu bài khấn được ko ạ, cháu còn trẻ thiếu hiểu biết mong cô giúp đỡ cháu. cháu cảm ơn cô!

Phlanhoa phản hồi

Trẻ khóc đêm không dính dáng gì đến ma quỷ cả cháu à. Với kinh nghiệm nuôi con của tôi, Có các nguyên nhân sau đây:

- Trẻ có triệu chứng còi xương, thiếu canxi, hoặc phần lưng trẻ nhiều lông coặm gây ngứa; 

- Giường chiếu chăn màn quá ấm hoặc quá phong phanh, thiếu thơm tho... 

- Vị trí giường ngủ của bé đúng vào vị trí "sa" của căn nhà, hoặc quá gần với bếp nấu, hôi hám làm cho bé khó ngủ. (Trong nhà thường có sa khí  và nguyên khí, sa khí là độc khí thì xấu, nguyên khí là sinh khí nên tốt cho sức khỏe con người)
     Bạn cần kiểm tra lại các trường hợp trên. Có thể dùng là dâu tằm và lá vông nem non nấu canh cho con ăn để dễ ngủ, khử sa khí bằng cách mua vài lạng trà để vào một cái rổ, để vào góc phòng để trà hút mùi ẩm mốc, tạo nên không khí trong lành cho căn phòng.

     Đó là nói về trẻ, còn nói về bà cô ông mãnh là ai thì tôi đã nói cụ thể trong bài rồi, không nói thêm nữa. Bạn đang ở trong nhà chồng, mỗi căn nhà chỉ có duy nhất một nơi thờ phụng thôi. Con bạn là bà cô ông mãnh nhà chồng...  

Nguyễn Hồng Cường

Chào chị! Tôi mới xây nhà xong và cho thuê cả nhà luôn, xin hỏi chị nếu thế có cần làm thủ tục nhập trạch hay lập bàn thờ không ạ?

Phlanhoa phản hồi

Có chứ. "Nhập gia tuỳ tục". Bất kỳ ai, dù ở trong một ngôi nhà nào, chính chủ hay ở thuê, cũng đều phải năng hương khói cho Thổ công khu nhà đó. Chủ nhà vẫn là anh, nên anh phải lập bát hương thờ Định phúc táo quân (hay còn gọi là thổ công hà bá) nơi khu đất đó. Và nói rõ cho gia chủ đến thuê biết bát hương đó là thờ thổ công của ngôi nhà đó, để họ thắp hương. Họ có thể đặt thêm bát hương thờ vọng gia tiên nhà họ. Khi dọn đi không ở nữa, họ chỉ được mang bát hương gia tiên đi, còn bát hương thờ thổ công thì phải để lại.

Xin lưu ý, mỗi ngôi nhà có chủ, đều có một thổ công riêng, và bất kể là chính chủ hay chỉ ở thuê, thì cũng đều phải hương khói khấn nguyện thổ công của ngôi nhà đó để ăn ở được yên lành, phù trợ về lộc tài.

Có bạn hỏi: Vậy người ở thuê có rước mất lộc của chủ nhà không?

Xin thưa: Hoàn toàn không. Thậm chí bát hương năng hương khói thì không chỉ người ở thuê, mà chủ nhà dù không ở cũng có người ở thuê hành đạo giúp mình chu đáo, sẽ được thêm phúc phần.

Phạm Thị Thanh Thúy

Cháu chào cô ạ. Cháu có một băn khoăn cần được cô tư vấn ạ. Chồng cháu theo đạo Thiên chúa. Gia đình nhà cháu thì thờ ông bà tổ tiên, và thổ công. Cháu sắp tới sẽ xây nhà riêng. Chồng cháu thì muốn có bàn thờ thiên chúa. Cháu thì muốn thờ thổ công. Cháu muốn hỏi cô là trong một nhà có nên có bàn thờ chúa và bàn thờ thổ công không ạ? Nếu có thì nên làm thế nào a? Và cháu cũng không biết thờ thổ công thì nên khấn vào ngày rằm, mùng 1 thế nào cho đúng ạ. Trong đạo thiên chúa không cho đốt tiền vàng. Cháu còn trẻ và không biết nên làm thế nào cho đúng ạ. Bố mẹ đẻ cháu là người Lương. Bố mẹ chồng là người Đạo. Cháu cảm thấy rất khó ạ. Cháu rất mong cô tư vấn ạ. Cháu cám ơn cô nhiều lắm ạ

Phản hồi của Phlanhoa

"Qua sông thì phải lụy đò". Tập tục của người Việt là "Gái theo chồng". Cháu có thấy mấy ai lấy chồng mà thơ cúng nhà mình đâu cháu, ngoại trừ gia đình bên mình không còn người hương khói. Cháu thờ cúng theo ý chồng chứ cháu ?

khổng Vũ Thành

Cháu chào cô Hoa!Cháu có chuyện nhờ cô tư vấn giúp. Nhà thờ họ tộc của họ cháu trước kia được xây dựng bằng gỗ nhưng vào giai đoạn chiến tranh loạn lạc trước những năm 40 bị hỏa hoạn các cụ khi đó có chạy bát hương, thần chủ sang nhà thờ bản chi; nay họ có nguyện vọng tách ra để thờ phụng nhưng bây giờ không còn ai biết rõ bát hương này thờ ai cấp bậc như thế nào. Vậy có nên mở cốt ra xem để có thể biết rõ chân linh được thờ như thế nào không. Đây là vấn đề phức tạp có liên quan đến họ tộc mong cô tư vấn giúp ạ

Phlanhoa hồi đáp

Nhìn vào thần chủ đi kèm bát hương, thì biết bát hương đó thờ ai bạn nhé. Thần chủ hay còn gọi là bài vị (tôi đã có nói trong bài)

Gửi các bạn đọc khác

Phlanhoa không phải là thầy bói và vidamdodua.com không phải trang coi bói. Bài tôi viết với mục đích mong các bạn đọc kỹ và tỉnh ngộ, đừng quá u mê vào việc bói toán, dẫn đến thơ cúng không phải lối, tiên mất tật mang. Bởi vậy xin miễn trả lời các câu hỏi ở dạng coi bói. Mong các bạn thông cảm. 

Kính chúc các gia đình năm mới an khang thịnh vượng.

Tạ Thị Y

Gia đình tôi mới sắm được án gian thờ. Trước đó,khi sơn nhà đã thắp hương xin hạ bàn thờ và bát hương xuống. Nay muốn đặt bát hương lên bàn thờ mới, có đổi vị trí và hướng khác với ban thờ cũ, thì phải làm thế nào? Xin chị giúp đỡ. Tộ xin chân thành cảm ơn!

Phlanhoa phản hồi

Cảm phiền chị đọc cho hết các bài viết trong mục Phong tục tập quán. Phlanhoa đã hướng dẫn đầy đủ kể cả phương thức đổi bát hương cũ sang bát hương mới, cách cúng bái... đều đã rất chi tiết.

Đừng quá lo lắng, linh hồn tổ tiên có thể đọc được suy nghĩ của ta, nên chỉ cần lòng thành là sẽ nhận được sự cảm thông của tiên tổ. Chị cứ chọn ngày lành tháng tốt, đặt bát hương lên, làm một mâm lễ mọn lòng thành khấn vái là được thôi. 

Chúc chị và gia đình hạnh phúc an khang, luôn gặp điều may mắn.

Nguyễn Nam Thắng

Kính gửi ông Phlanhoa! tôi hiện nay đã lập gia đình và sống tại Đà Nẵng, quê quán tại TP Vinh(Nghệ An)sinh năm 1952. Vừa qua tôi có về quê có đi xin gặp người cõi âm gồm: cha, mẹ,anh trai. Họ nói bảo lâu nay nhà tôi thờ cúng nhưng bị người ngoài lấn người trong nhà không vào được, các người âm trên bày về nhà thờ tộc lấy ba chân hương về cắm vào bát hương trong nhà, tôi đã làm theo chỉ dẫn, ba chân hương tôi cắm vào một bát có được không? Bàn thờ nhà tôi làm 2 tầng theo kiểu bậc tam cấp. Tầng một thấp hơn thờ cha mẹ, tầng cao hơn khung ảnh cha mẹ nằm sau thờ ngũ tự gia đường. ở tầng một có hai bát hương để dọc theo một đường thẳng (nằm giữa hai khung ảnh cha mẹ). Trong đó có một bát thờ cha mẹ, một bát thờ bốn mạng. tôi có nhờ người đền xem và bảo đặt như vậy, ở tầng hai có một bát hương thờ ngũ tự gia đường. Ở bếp có một trang gồm một bát hương, ba chén nước, một lọ hoa thò tam vị Táo quân. Năm 2006 tôi có bị tai nạn, đi xem thầy bảo phải làm một cái trang ở ngài hiên, trên trang có giàn một tờ sớ màu vàng viết chữ như kiểu chữ nho và hai bát hương, hai ly nước, một lọ hoa. Trong hai bát đó có một bát nhỏ và bát lờn, trân bát lớn có cắm mốt cái lược và một cái gương. tất cả các bát hương trong nhà đều bỏ cát trắng. Khi tôi gặp người âm, có hồn đứa con gái đi theo mẹ tôi hiện về trách cha mẹ lâu nay không quan tâm đến cháu, cháu yêu cầu cho cháu vào nhà ở chung với ông bà. Như vậy có phải làm bát hương riêng cho cháu không hay chung với bát hương của ông bà? Vì cháu bị sẫy khi vợ tôi mang thai một tháng. Tôi xin ông chỉ cho cách thờ cũng, bố trí các bát hương, số lượng các ly nước, ly rượu trên từng vị trí thờ khi thờ cúng. và tôi làm bàn thờ như hiện nay có sai sót chỗ nào xin ông chỉ bày. Tôi muốn đưa bàn thờ Táo quân lên ban thờ chính, cách làm thề nào? Trong này Nam người ta không bán ảnh ba vị táo quân và hiện nay gia đình sử dụng bếp ga không có tro bếp nhưng nhà hàng xóm có dùng củi nấu đồ ăn sáng có tro vậy lấy tro đó thay cát bỏ vào bát hương có được không? Thân! xin chân thành cảm ơn ông.

Phlanhoa hồi đáp

Bạn Nguyễn Nam Thắng thân mến.

Tất cả những điều bạn hỏi đều có trong mục "Phong tục tập quán". Chỉ cần bạn đọc hết loạt bài đó, đọc kỹ, bao gồm cả phần tôi trả lời ý kiến bạn đọc tự khắc sáng tỏ bạn đang thờ phụng sai chỗ nào?

Tôi chỉ nhắc nhở bạn: Linh hồn của người thân trong gia đình có thể giận hờn, trách móc, nhưng cũng sẽ như người trần thế, không bao giờ hại bạn! Và bát hương gia đạo, chính chủ phải tự tay lập lấy mới có thể biết chắc chắn là chính đạo. Không có gì mờ ám, tà đạo. Và mới biết đích xác bát hương nào trong nhà mình thờ ai, vị thần tiên nào của gia đình mình.

Chứng cớ chắc nịch là bạn đã nhờ thầy vẫn cứ tai nạn như thường, thì có nên tin???

 

Nguyễn Thị Thu Hà

Kính gửi cô! Cháu xin phép hỏi ý kiến cô, nhờ cô tư vấn giúp ạ: năm 2010, do có thai ngoài ý muốn ( lúc đó cháu đầu mới 7 tháng tuổi) nên vợ chồng cháu có bỏ đi một đứa con. Sau thời gian này, cháu khi nào cũng thấy có lỗi, và thường xuyên khấn cầu cho con được siêu thoát. Vừa rồi 2 vợ chồng cháu có đi xem một thầy thì thầy có nói về đứa con này và một bà cô bên chồng cháu (chị gái của bố chồng), vì bên ông bà Nội nhà chồng theo đạo nên ko thờ cúng gì cả. Vợ chồng cháu có nhờ thầy lập bát Hương để thờ ở nhà cháu (nhà riêng của 2 vợ chồng) - mới lập được 4 ngày ạ (bà cô và con chung 1 bát hương). Nhưng sáng nay, cháu có đi đền thì có 1 thầy khác lại nói là ko đc lập 1 bát Hương chung như thế, và trước khi thờ ở nhà thì nên gửi ở đền 2 năm 3 tháng đã. Vậy cho cháu hỏi cô lập như thế có được ko ạ? Có phải đưa gửi bát Hương của con lên đền nữa không? Vừa rồi cháu có lập thêm 1 bát Hương thờ tổ tiên nữa nhưng do cháu mua bát Hương thờ tổ tiên lại nhỏ hơn bát Hương thờ thần thánh. Vậy có bị gì ko ạ? Cháu nhờ cô tư vấn giúp và hướng dẫn cháu cách làm cho đúng ạ. Gia đình cháu rất cảm ơn cô ạ!

Phlanhoa hồi đáp:

Tôi đặt một giả thiết, nếu bạn làm theo thầy đền, rồi nhỡ may sau này bạn đi đến đền thứ 3 lại gieo một tình huống khác hai đền trước thì làm sao? Thầy đền bạn gặp là thầy bịp bợm! Bạn cứ nói với thầy ấy là Phlanhoa bảo thế và mời thầy lên trang mạng này chất vấn Phlanhoa nhé.

Thầy nào coi bói mà chả nói về vong nào đó? Không tin bạn cứ đi mười thầy đều nói như một rằng "có bà cô thiêng lắm, rằng có vong theo vv..." Nhà ai mà chẳng có trường hợp đó hả bạn?

Theo phong tục người Việt, bà cô ông mãnh là người đã thành hình hài, được sinh ra trên đời. Trường hợp hư thai khi chưa sinh nở không quy định lập bát hương thờ phụng. Sau này do các thầy cúng phịa ra đủ thứ bát hương thờ nọ thờ kia. Một thực trạng cho thấy xã hội thì ngày càng thờ phụng nhiều lên, cỗ bàn to lên, mà đạo đức xã hội thì xuống cấp trầm trọng, gian manh ngày càng nhiều hơn. Vì sao thế? Vì đám thầy cúng tầm bậy như thầy đền bạn gặp ấy đấy.

Thờ phụng là sự thành tâm, tự gia chủ phải lập lấy bát hương để thờ. Và thờ người thất nhất định phải thờ trong nhà mình, chứ không thờ trên đền chùa nào sất. Bạn thử bới cả lịch sử Việt Nam lên coi thử từ trước năm 1975 đổ về thời Văn lang, có ai thờ cha mẹ trên đền, chùa không?

Trong nhà chỉ nên có ba bát hương: Một bát thờ thổ công hà bá nơi mình cư ngụ; Một bát thơi gia tiên; một bát thờ bà cô ông mãnh. Nếu bạn không yên tâm thì rằm mùng một khấn con trong lời khấn của mình. Cứ thành tâm nhất định an lành, tin tôi đi. Bát hương to nhỏ không thành vấn đề. như trên dương thế nhà con to hơn nhà bố có sao đâu? Chúc bạn sáng suốt và nên bớt trò coi thầy đi để an tâm với cuộc sống.

Nguyễn Trọng Thụy

Cháu chào cô! khi đọc bài viết của cô cháu biết tuổi trẻ chúng cháu chưa hiểu hết được cách thờ cúng. Vì vậy cháu cũng muốn hỏi cô thêm. Gia đình cháu, cháu là con trưởng, hiện nay ông bà nội của cháu đã mất, bố mẹ cháu đang thờ cúng ông bà nội. Mà cháu lại đang sinh sống và công tác xa, mua đất xây nhà riêng ở xa. Cháu muốn thờ vọng ông bà có được không? Mà cháu mới chỉ lập mỗi 1 bàn thờ cúng ngũ vị thần, chứ chưa có bát hương thờ vọng ông bà nội. Vậy phải làm thế nào? Cháu đang rất băn khoan, mong cô giải đáp sớm dùm con. Cảm ơn cô nhiều!

Phlanhoa hồi đáp:

Đơn giản, bạn lập thêm bát hương thờ ông bà nội (tôi đã có hướng dẫn bốc bát hương rồi đấy). Cũng như trên dương thế, ông bà có nhiều con cháu, đứa nào chả dành phòng để các cụ có thể ở chơi nhà mình. Bát hương là nơi cư ngụ của linh hồn, con cái nào cũng có quyền lập. Ở quê thì thờ chính, ở xa thì thờ vọng. Nói là thờ vọng, thực ra thì bát hương cũng ngần ấy thủ tục cả mà thôi.

Trần Quế Lam

Cháu chào cô, Cháu mới biết tới những bài viết của cô về lễ tục Việt Nam qua bài báo này. Nhân đây, cháu có vấn đề này cần nhờ cô giúp đỡ ạ. Cháu hiện là con dâu trưởng của một gia đình ở Thanh Hóa. Nhưng hiện vợ chồng cháu đang thuê nhà ở Hà Nội, và 2-3 năm nữa thì có nhà chính. Thời gian còn dài nên cháu muốn lập một bàn thờ vọng ở nhà thuê để thắp hương cúng gia tiên nhà chồng, cúng bố ruột cháu và cúng thần linh để phù hộ cho gia đình cháu. Nhưng nhiều người khuyên cháu là không nên lập vì đây không phải là nhà mình, và khi chuyển đi thì khó khăn, phải làm lễ xin thần linh... Cháu xin cô lời khuyên về việc này. Và vì cháu còn ít tuổi, chưa cúng lễ bao giờ nên cô có thể chỉ cho cháu nên lập bàn thờ như thế nào, mua những gì. Vì nhà thuê của tụi cháu chỉ có hai phòng, một phòng ngủ, một phòng cho em chồng cháu và 1 góc hành lang và bếp. Nên bàn thờ cũng ko lập được to, và thú thực cháu cũng không biết để bàn thờ ở đâu cho hợp lý cả. Cháu có nhiều điều còn băn khoăn mong cô đọc và trả lời giúp cháu. Cháu cảm ơn cô nhiều nhiều

Phlanhoa phản hồi

Chào bạn.

Căn nhà nào cũng có Thổ công. Khi mình cư ngụ trong đó, bất kể khách hay chủ đều nên hương khói cho Thổ công là điều hợp đạo nghĩa. Bàn thờ cũng không cần to, đủ để một bát hương, bình hoa, chén nước và đĩa quả là đã đủ llòng thành. Khi có giỗ chạp bên nhà chồng, bạn bày hương đăng hoa quả trên bàn thờ Thổ công trước một ngày hoặc một buổi, xin phép ba vị tam tài Thổ công - Thổ địa - Thổ Kỳ cho phép gia tiên về hưởng lộc con cháu. Sau đó thì bày cỗ lên mâm để giữa nhà mà cúng vọng bình thường.

Vị trí bàn thờ thì căn nhà nào chẳng có một phòng khách và một vài phòng ngủ. Bàn thờ Thổ công tất nhiên để ở phòng khách. Dù phòng khách vì lý do chật hẹp được sử dụng để ngủ thì vẫn là phòng khách, vẫn có thề dành một góc trên tường để gắn trang thờ.

 

Hồng Thuý

Cháu chào cô, lời đầu cháu chúc cô và gia đình cô nhiều sức khoẻ. Thưa cô, nhà cháu có 1 bát nhang không dùng thờ cúng nữa ( trong bát nhang vẫn còn vài chân nhang) nhưng cháu lại không biết bát nhang đó lúc trước thờ ai. Cháu suy nghĩ thì có 2 lý do: thứ 1 là bát nhang đươc chồng cháu lập ở nhà thuê khi chúng cháu cưới nhau lúc đó chồng cháu lập bát nhang tượng trưng để khấn vái và xin phép ông bà, thứ 2 là bát nhang của phật được lập lúc mẹ chồng cháu mất. Nhưng chồng cháu nói bát nhang thờ phật sau này gửi lại thầy sư lúc thầy đến cúng cho mẹ cháu. Nên giờ chắc là lý do thứ 1, giờ nhà cháu đang để bát nhang đó ở 1 góc trong ngăn kéo ở dưới bếp. Cháu xin cô cho cháu ý kiến là nếu giờ cháu mang bát nhang đó ra biển bỏ có được ko ạ. Nhà cháu ở bây giờ là nhà riêng, nhờ cô giúp đỡ cháu. Cháu cám ơn cô nhiều

Phlanhoa hồi đáp:

Trong bài đã có hướng dẫn cách hủy bát nhang rồi đấy bạn à. Đập vỡ chon xuống đất, hoặc thả xuống đáy sông, đáy biển... 

 

Nguyen Thu Hien

     Cháu chào cô ạ! Hiện nay chồng cháu đang học cao học ở nước ngoài (thời gian 4 năm ạ) Sắp tới cháu và con cũng sang cùng. Có một việc cháu muốn hỏi cô là sang đó cháu ở nhà thuê thì vợ chồng cháu có nên lập bát hương Thờ cúng gia tiên ko ạ? Nếu có thì cách thức lập như thế nào? Cháu cảm ơn cô nhiều ạ.

Phlanhoa phản hồi:

     Theo phong tục người Việt thì ông bà cha mẹ được thờ chính tại nhà con trưởng. Những người con khác muốn thờ đều gọi là thờ vọng. Em đi xa lại không phải nhà mình, nghĩa là thổ công hà bá nhà người ta có thờ cũng không tới được mà hưởng lộc. 

     Vậy chỉ còn cách thờ vọng. Khi có giỗ tết, hôm trước thắp hương vái thổ công hà bá cho phép hương khói gia tiên vào hôm sau. Ngày hôm sau đặt hương án ở cửa nhà hướng mặt vế quê hương mà khấn vọng.

     Cách làm bát hương đã nói rồi không nói lại nữa.

Đặng Minh Khuyên

Cô Phlanhoa kính mến! Cháu xin cô giải đáp cho cháu một thắc mắc ah. Cổng nhà cháu và nhà đối diện nhìn thẳng nhau. Cả 2 nhà đều không treo gương bát quái hay treo bùa gi cả, nhưng đột nhiên mấy hôm trước nhà đối diện đó lại treo bùa cô ạ. Đó là 1 cái bùa màu vàng, ghi 1 dòng chữ màu đỏ và còn có 1 túm chỉ ngũ sắc gắn ở đầu bùa. Họ còn treo ở vị trí mà chiếu vào giữa cửa nhà cháu. Cháu thấy lo lắng quá cô ạ. Năm ngoái khi làm lễ trấn trạch ông thầy cúng khuyên vợ chồng cháu làm bùa và treo gương bát quái nhưng bọn cháu không làm vì sợ ảnh hưởng đến nhà người khác, bây giờ họ lại làm như vậy có làm sao không hả cô? Vợ chồng cháu nên làm gì ạ, xin cô chỉ giúp chúng cháu. Chúng cháu cảm ơn cô ạ.

 

Trả lời của Phlanhoa

Cửa chính hai nhà đối diện nhau mới phạm phong thuỷ, còn cổng đối diện thì TP đầy rẫy.

Treo gương bát quái, không có nghĩa là phản chiếu xui quẩy sang nhà đối diện. Tập tục treo gương bát quái, hay chùm tua rua ngũ sắc trước cửa nhà là để xua đuổi tà ma không vào quấy phá nhà mình.

Xét về phong thuỷ,  người ta kiêng kỵ khi mở cửa chính, mà người đi đường, hoặc nhà đối diện nhìn thông suốt từ trước ra sau nhà mình. Trong trường hợp không dịch chuyển được cửa để khỏi phạm phong thuỷ, thì dùng mành có màu sắc tương phản với nhà đối diện để che chắn cho bớt thông thống khi nhòm vào, sau đó dùng gương bát quái, hoặc treo một chùm tua rua ngũ sắc trước cửa nhà để hoá giải phong thuỷ.

TB: Nhà tôi đang ở cũng bị đối diện của chính với nhà bên kia mặt phố, song tôi chẳng treo gì sất, chỉ từ phòng khách đi vào buồng, có dựng  một  bức mành bằng tre, trang trí hoa lá lên đó, thế thôi, mấy năm nay rồi không sao cả đâu. 

 

Hà Thúy Uyên

Thưa Cô, Cháu có một vấn đề về tâm linh xin được Cô chỉ bảo ạ. Gia đình cháu thờ phụng tổ tiên ở một căn phòng trên tầng 4(nhà cháu 5 tầng). Do phải sử dụng tầng 1 làm cửa hàng nên cháu đã chuyển ban thờ lên tầng 5 ( cháu đã cơi nới thêm một phòng nhỏ để làm phòng thờ). Cháu mới được biết phòng thờ mới này phạm mấy điều sai lầm sau: 1- Phòng cơi nới k được dùng làm phòng thờ 2- Cửa của phòng thờ luôn phải đóng kín để đảm bảo an ninh, vì phía trước là sân thượng, nên vô hình trung lại trở thành vô lễ với tổ tiên. 3- Dưới nền phòng thờ có một đường cống nước thoát của sân thượng. 4- Các bát hương dùng không được đồng bộ(mỗi cái một kiểu do cháu mua từ Trung quốc về) 5- Phòng thờ quá nhỏ chỉ để vừa bộ bàn thờ và chỗ đứng lễ Vì những lý do đó và cộng với việc nhà cháu có thêm một phòng do mẹ cháu vừa mất(gần được 1 năm), nên cháu đang suy nghĩ có nên chuyển ban thờ về chỗ cũ không(Phòng trang trọng ở tầng 4). Nhưng nếu chuyển về chỗ cũ thì ban thờ bắt buộc phải ngược hướng với hướng nhà, lại phạm vào một điều cấm kỵ. Cháu rất băn khoăn không biết nên quyết định thế nào. Xin Cô vui lòng chỉ bảo cho cháu được biết điều đúng đắn. Cháu vô cùng cảm ơn Cô ạ.

NHOBANCU

CHI HOA GIẢI THÍCH GIÚP 4 TỪ THANH TƯỚC CHI NGHI TRONG BÀI VĂN KHẤN

Phlanhoa hồi đáp

Bạn phải đọc nguyên câu "Hương - đăng - hoa - quả - thanh tước chi nghi".

Cả câu trên nguyên gốc tiếng Hán. Nghĩa là "Hương - đèn - hoa - quả - chén nước đồ lễ sạch sẽ tươm tất trang nghiêm".

Thanh tước (清爵 ), thanh là nước trong, tước là cái chén, là chén nước sạch trong. Chi nghi (之儀, chi chỉ là liên từ, nghi là đồ lễ trang nghiêm, là nghi thức sắp bày. Nghi lễ thờ cúng, thiếu gì thì thiếu, nhưng 5 thứ hương, đèn, hoa, trái cây, và nước lã là thứ bắt buộc phải có, không được thiếu.

 

 

Đỗthij vân

     Cháu chào cô, gđ cháu ở nước ngoài cách đây ba năm chuyển sang nhà mới cháu đem bỏ bát nhang cũ và bốc bát mới nhưng k co tro lên cháu bốc bằng gạo và muối để cắm nhang thú thật từ khi chuyển nhà gđ cháu gặp toàn chuyện k may mà trước đó ở nhà cũ đang rất tốt cô giup cháu xem cháu sai ở đâu và phải sửa ra sao cháu xin cảm ơn cô.

 

Phlanhoa hồi đáp

     Chào bạn.

    Việc bốc bát hương bằng gạo muối cũng được chẳng sao cả, cơ bản là có cốt hương chủ thể trong đó, có sợ là chỉ sợ chuột đánh chén mất gạo thôi. Còn chuyện nhà làm ăn xui xẻo còn tùy thuộc nhiều yếu tố, ví dụ như làm nhà không hợp tuổi, phong thủy ngôi nhà không hợp hướng, cửa mở không theo thước Lỗ Ban; và cũng có thể sau khi làm nhà tuổi của hai vợ chồng đi vào năm hạn vv... nói tóm lại để tìm nguyên nhân dài dòng lắm.

     Tất nhiên bạn vẫn có thể loại trừ dần dân bằng cách lập lại bát hương thờ phụng.

     Chúc bạn và gia đình năm mới bình an vạn sự may mắn.

 

Minh Khuyen

Cháu cảm ơn cô nhiều ah, cháu sẽ làm theo sự chỉ dẫn của cô. Chúc cô và gia đình 1 năm mới an khang,thịnh vượng.

Đặng Minh Khuyên

    Cô Phlanhoa kính mến! Cháu rất cảm ơn cô đã giải đáp những băn khoăn, thắc mắc của cháu. Nhưng cháu lại cúng ông Táo vào ngày 22AL vì ngày 23 cháu không có nhà nên đã bỏ lỡ mất ngày đó. Cháu muốn xin chuyển vào ngày 26 này được không ah?Cháu cần phải mua những gì và cháu thành tâm khấn hay là có bài khấn ah? Mong cô giúp đỡ cháu một lần nữa. Cháu xin cảm ơn và kính chúc cô mạnh khỏe!

Phlanhoa hồi đáp

     Chào bạn. Ngày 23 tháng chạp dù bạn không cúng thì ông Táo cũng vẫn về trời bình thường. Là thần linh sẽ không trách cứ gì chuyện gia chủ vì cơm áo mà hành lễ chưa đủ đầy đâu.

     Tôi hướng dẫn bạn phương pháp hành lễ khi mình không thể cúng đúng ngày nhé: nếu 22 bạn thắp hương thì nên là cây hương vòng, nó sẽ cháy được 24 giờ mỗi vòng, nên dù bạn đi vắng, ngày 23 trong nhà vẫn có khói hương trên bàn thờ, như vậy vẫn đã là hành lễ. Trong trường hợp bạn đi công tác từ trước nữa và đến sau 23 mới về thì khi về chỉ cần lập hương đèn cho sáng đến 30.

     Việc hương đèn phải sáng suốt từ 23 - 30 là do quan niệm các cụ ta xưa dùng khói hương và ngọn đèn làm mối dây liên lạc khi trong nhà vắng thần linh. Sáng đèn để tam vị Định phúc theo dõi, nếu thấy tà ma quấy phá gia chủ, sẽ lập tức trở về bảo hộ cho gia chủ. Ngoài ra ý nghĩa của việc dụng cây nêu có chùm ngũ sắc và tràng pháo cũng là nhằm mục đích trừ ta ma quấy phá trong thời gian chuyển dời từ năm cũ qua năm mới, các vị thần linh bận rộn. Do vậy bạn không lo thần linh quở phạt gì đâu, bởi thần linh vốn thanh liêm và đức độ, nhìn thấu tâm can của mình. Sau khi đi công tác về, bạn đỏ hương đèn trở lại để cho thần linh thấy và theo dõi, bảo hộ cho nhà mình. Giờ Ngọ ngày 30 tết, định phúc Táo quân sẽ quay về lại trong nhà mình và ngụ tại nhà mình đến 23 tháng chạp năm sau.

    Chúc bạn an vui ngày xuân năm mới.

 

đặng thu hiền

     Cám ơn bác rất nhiều,cháu cũng đã ngộ ra nhiều điều về đấng thần linh,chúc bác cùng toàn thể gia đình 1 năm mới an khang thịnh vượng

đặng thu hiền

     Như bac nói "linh tại ngã , bất linh tại ngã " như vậy thì nhà cháu thờ cúng cũng chẳng ích gì sao.mong bác cho cháu biết cháu phải làm thế nào

Phlanhoa phản hồi

     Tôi sẽ thêm cho bạn một câu nữa để bạn yên tâm "Sống theo Đạo, chết cũng vì Đạo". Nghĩa là bố mẹ bạn sống đã nhất tâm theo Đạo Công Giáo, thì khi thác xuống linh hồn cũng của Đạo. Dù mới theo 5 ngày thì vẫn là đã là linh hôn của Đạo rồi. Do đó cứ nhình theo quan niệm của người Công giáo để xứ thế, chỉ cần đặt câu hỏi: "Tại sao các gia đình người công giáo không cúng bái theo phong tục người Lương giáo mà gia khang vẫn thịnh vượng?" Tự bạn sẽ tìm ra câu trả lời an tâm nhất cho mình.

 

Minh Khuyen

     Chào cô Phlanhoa Cháu đang gặp 1 vấn đề và muốn nhờ cô giúp. Cháu chuyển ra ỏ riêng được 5 tháng, khi làm trấn trạch nhà mới, ông thầy để 3 bát hương ở phía ngoài cùng của bàn thờ vì vậy việc bày đồ cúng rất khó. nay cháu muốn xin chuyển 3 bát hương đó vào sát trong tường có được không ah? Nếu được thì phải làm như thế nào, mong cô giúp cho ah. Còn vấn đề thứ 2 là 3 bát hương trên bàn thờ, nếu nhìn từ ngoài vào thì bát bên trái là thờ bà cô, bát ở giữa là thần linh, còn bát bên phải là gia tiên đúng không ah?Nhưng chồng cháu khi chuyển chân nhang của mẹ chồng cháu từ quê xuống thì lại cắm vào bát hương bên trái, cháu rất lo lắng không biết là có làm sao không và phải sửa như thế nào, mong cô giúp đỡ cháu ah.

 

Phlanhoa hồi đáp:

     Việc của bạn đơn giản thôi, an lành không có gì lo lắng cả. Hàng năm, cứ tới từ 23 - 30 tháng chạp, thì gia chủ có thể dịch chuyển bát hương để lau chùi, gạt bớt phần tàn hương cho khỏi quá đầy, khi đó bạn lựa chỗ để lại theo ý mình, miễn là cao thấp đúng thứ tự và nơi để trang nghiêm. Việc chân hương từ mộ mẹ nhỡ cắm nhầm, nếu nhớ thì rút ra cắm lại sang bên bát thờ gia tiên rồi thắp hương tạ lỗi bằng bốn lạy. Nếu không còn nhớ chân hương nào thì  23 tháng chạp, đem rút hết chân hương bên bàn thờ bà cô ông mãnh đốt hết, bón vào gốc cây, về quê thắp hương tạ lỗi và xin ba cây khác. Linh hồn, tính cách cũng như người trần thôi cháu à, khi xưa sống như thế nào, bây giờ vẫn vậy, nếu thấy mình vi phạm điều gì đó, chỉ cần thắp hương cúi xin tha tội, hiệu chỉnh sai sót rồi lạy bốn lạy là được tha thứ. Cô là người từng được nói chuyện với linh hồn rồi nên biết chắc như vậy. Đừng lo nhé.

Vui tết an lành.

khổng Vũ Thành

Một lần nữa cháu xin chúc cô Phlanhoa và gia đình một năm mới an khang-thịnh vượng!

Pham Thi Hang

      Thưa Bác, nhà cháu đang có ban thờ (đặt trên lầu) và ban thờ Thần tài thổ địa đặt dưới đất giống như mọi gia đình ở Miền Nam đang thờ. Nếu theo bài hướng dẫn này thi đang không đúng, nhưng cháu không biết phải sửa thế nào. Nếu để chung 1 Ban thờ thì tượng 2ông Thần tài, Thổ địa sẽ để thế nào. Bác làm ơn hướng dẫn cháu. Cháu cảm ơn.

      Phlanhoa hồi đáp

       Thì bạn phải tự nghiên cứu xem hai ông thổ địa thần tài đó nguồn gốc từ đâu? Nếu không phải từ văn hóa tín ngưỡng dân tộc cha ông lưu truyền thì liệu thờ có linh hay chỉ tốn công, tốn tiền của, lại tốn chỗ thờ cúng? Mà khi đã biết thờ không linh thì chuyện đập bỏ đi là lẽ nên làm. Bởi Thổ Kỳ - vị thần tài VN là Bà, còn trong nhà bạn đang thờ là ông thần tài Trung Hoa. Bạn thử suy nghĩ sâu xa một chút sẽ thấy phi lý, thờ thần tài nước khác thì tài lộc làm sao rơi vào nhà mình, nước minh được. Khác nào đem lộc tài đi hiến nước người phải không?

      Tôi không phải là thầy cúng, chỉ là trong quá trình nghiên cứu về bản sắc dân tộc, thấy có những điều bất cập thì viết thành bài để sẻ chia. Hy vọng bạn và những ai đọc được bài này, nếu thấy tin tưởng thì nên hiệu chỉnh. Còn hiệu chỉnh như thế nào thì bạn nên đọc hết cả những câu hỏi của bạn đọc khác bên dưới bài viết này và loạt bài trong Mục "Phong tục tập quán" tự khắc ngộ được điều nên làm là gì? 

      Chúc bạn sáng suốt.

   

khổng Vũ Thành

Cháu chào cô Phlanhoa!Cháu là con trưởng của một gia đình,dòng họ mang trên mình trách nhiệm cao quý là thờ phụng gia tiên, gia tộc nhưng hiện nay cháu và gia đình vẫn chưa có những bài văn cúng phù hợp với tục lệ của cha ông.Qua nhiều đời những bài văn cúng cổ truyền đến nay không còn nữa và trên thị trường hiện nay cũng có rất nhiều bài văn cúng nhưng sản xuất ra với mục đích thương mại hóa nên không chú trọng đến nội dung ứng dụng,tính thuần phong mỹ tục của dân tộc sao cho hợp lí và càng làm cho việc thờ cúng linh thiên trở nên hỗn độn,thiếu tôn nghiêm.Vì lẽ đó cháu rất mong cô giúp cháu và gia đình có những bài văn khấn gia tiên và gia tộc vào các dịp lễ, tiết trong năm sao cho đúng với phong tục của cha ông ta. Mong sự giúp đỡ của cô rất nhiều!

Phlanhoa hồi đáp:

   Cháu tham khảo tại mục này nhé (đúp vào link bên cạnh) : vidamdodua.com/index.php

 

đặng thu hiền

     Nghe lời bác cháu đã nói với anh chị thêm thờ ngũ vị thần tài nhưng anh chị lại ko muốn thêm vì thờ như vậy từ lâu rồi.vậy cháu muốn hỏi là cháu tự lập thờ ngũ vị thần thần taì có được ko ạ.

Phlanhoa hồi đáp:

     Không nên cháu à, chỉ trừ phi vợ chồng cháu được cắt đất ra có quyền sỡ hữu riêng thì mới nên thờ riêng, thờ không đúng phản tác dụng.

"Linh tại ngã, bất linh tại ngã", anh chị cháu đã không có tâm thờ thần thánh, thì lập lên cũng chẳng ích gì.

 

Lê Thị Thu Hồng

     Chào bác, Cháu là con gái út, đã kết hôn và lập gia đình riêng, có xây nhà riêng. vấn đề của cháu như sau, rất mong Bác bớt chút thời gian chỉ dạy cháu cách thức để cháu thờ ông bà tổ tiên cho đúng ạ. Các anh chị của cháu đã lập gia đình và theo đạo công giáo, và mẹ cháu cũng đã theo đạo được 6 năm nay (còn Bố cháu nằm viện và gia nhập đạo công giáo vừa tròn 5 ngày thì mất). Vì cháu lấy chồng không có đạo nên cháu theo chồng (thờ ông bà). Năm ngoái khi vợ chồng cháu cất nhà riêng, cháu có lập bàn thờ như sau: Trên phòng thờ tầng 3 (cao nhất), cháu thờ bố chồng cháu (nhìn ra sân thượng), và bức tường phía tay phải (khi đứng thắp nhang bố chồng) thì cháu thờ bố ruột (hướng mặt thờ ra phía hông nhà), bàn thờ bố cháu đặt thấp hơn bàn thờ bố chồng cháu ( hai ông k thờ chung 1 bàn thờ). Trên mỗi bàn thờ có 1 bát nhang, hoa, đèn dầu và nến điện. Sau lưng bàn thờ bố chồng cháu để 3 hủ nước, muối, và gạo. Ở dưới phòng ăn, trên nóc tủ bếp bằng gỗ (rất cao), cháu thờ ông táo, ngoài sân thượng tầng 3, cháu thờ bàn thiên. Thực tế thì khi cháu xây nhà xong, vì anh chị và mẹ đã có đạo thiên thúa, không thờ cúng nên cháu k biết hỏi ai và chỉ làm theo cách ngày xưa mẹ hay làm thôi. Nay cháu đọc được bài viết của Bác thấy mình đã thờ cúng sai rất nhiều. Cháu muốn chỉnh sửa lại cho đúng với phong tục nhưng lại thấy bác nói rằng bát nhang k được xê dịch, vì vậy, cháu xin bác chỉ dạy cho cháu phải làm thế nào để việc thờ cúng đúng nhất và sửa lại như thế nào để không phạm thượng đến các vị thần thánh và các người đã khuất. Còn 1 vấn đề nữa là, vì anh trai của cháu cũng đã theo đạo, nên đến ngày giỗ bố cháu không cúng cơm, cháu muốn thực hiện việc này thì có được không? (vì cháu nghĩ bố cháu chỉ vào đạo trước khi mất vài ngày, chưa 1 lần đọc kinh hay đi nhà thờ vì bố nằm viện), cháu không biết linh hồn của bố rồi sẽ thuộc về nơi nào nữa bác ạ. Cháu rất bối rối trong chuyện này, mong bác cho cháu 1 lời khuyên. Cháu chân thành cám ơn Bác rất nhiều!


Phlanhoa hồi đáp

     Thờ phụng tùy ở lòng thành, ngoài ra còn thờ theo tập tục quan niệm. Bên Công Giáo quan niệm về sự sống cái chết khác với phong tục tập quán người Lương giáo. Bố mẹ cháu sống là người của Đạo, thì chết vẫn là linh hồn của Đạo, Đạo nói thế nào, thì thờ cha cúng mẹ đúng như thế cháu à.

     Tất nhiên dù là trai gái đều có quyền thơ cha cúng mẹ, nhưng cô khuyên cháu nên gom hết cả vào một bàn thờ, chỉ cần phân biệt cao thấp Thần - Thánh - Gia tiên, trong gia tiên thì Nội cao hơn ngoại một chút, vậy là đã có đạo lý rồi. Phân ra nhiều bàn thờ vừa không hợp đạo, vừa cực tấm thân tháng ngay lo lễ lạt. Muốn gì thì gì, người sống phải có tinh thần thì mới thờ phụng thành tâm được.

     Chúc cháu sáng suốt.

Đặng Thu Hiền

     Cháu là con dâu út,hiện tại nhà cháu có 2gian,gian ngoài anh chồng chị dâu cháu thờ 2bát hương là gia tiên và 1chú( em bố chồng cháu),gian trong là vợ chồng cháu ở (có bếp riêng). Nhưng vợ chồng cháu lại ko có ban thờ gì cả.cháu muốn lập 1ban thờ riêng ,cháu còn ít tuổi và ko hiểu rõ về vấn đề thờ cúng.mong bác giúp cháu ,cho cháu biết cháu có phải lập ban thờ rieng ko? Và nều lập ban thờ thì là thờ ai ?mong bac giup cháu

 

Phlanhoa hồi đáp:

     Chào bạn Đặng Thu Hiền.

     Nhà bạn hai anh em ở trong một nhà thì anh trưởng thờ là được rồi. Ngày rằm mùng một, giỗ tết, vợ chồng cháu thành tâm thì góp tiền, hay đồ lễ để cúng cùng anh chị. Chỉ khi hai vợ chồng làm nhà riêng thì mới lập bàn thờ riêng.

     Thật ra khi xưa, nếu anh em ở trong cùng làng xã thì bàn thờ cha mẹ để ở nhà anh trưởng. Nói như thế không có nghĩa là nhà mình không lập bàn thờ, đã dựng nhà lên là phải có thờ phụng, nếu cha mẹ đã có người thờ phụng thì mình thờ ngũ vị tài thần gồm Hoàng Thiên Hậu Thổ và ba vị Táo quân. Rồi ví dụ những nhà mà vợ chồng sinh con đẻ cái rồi không thuận nuôi, sẽ có bát hương thờ ông mãnh, bà cô.

       Người lập gia đình ở xa quê, vì giỗ tết không về được, có thể lập bàn thờ cha mẹ ông bà ở nơi mình định cư, bàn thờ này người ta gọi là thờ vọng.

     Tuy nhiên anh chồng bạn thờ bị thiếu bát hương ngũ vị tài thần, nói với anh chị ấy thêm vào. Bởi theo quan niệm của các cụ, trước ngày có đám giỗ, gia chủ phải thắp hương khấn xin ba vị Táo quân cho phép gia tiên nhà mình được về hưởng lễ của cháu con dâng hiến.

       Chúc bạn thông suốt tư tưởng

 

Trần Thị Hồng Cẩm

Thưa bác, cháu là con dâu trưởng trong gia đình. Hiện tại mẹ chồng cháu đang nhận trách nhiệm thờ phụng bàn thờ tổ tiên, bố chồng cháu đã mất ạ (mẹ chồng cháu chỉ là dâu thứ ạ, nhưng ngôi nhà mẹ cháu đang ở là của các cụ để lại nên mẹ cháu vẫn thờ phụng. Tuy nhiên, do mẹ cháu không tín mà cũng chỉ là thờ phụng trên cái tâm mình có ạ. Cũng phận là dâu trưởng qua tìm hiểu và nhận định cháu cảm giác mẹ cháu thờ cúng bát hương trên bàn thờ chưa đúng ạ. Cháu xin trình bày với bác như sau: - Bàn thờ nhà cháu hiện thờ 2 cụ, 2 ông bà nội và bố chồng cháu. + 2 cụ: 1 bát hương ở giữa + Ông bà nội: Bát hương bên phải (theo hướng nhìn vào bàn thờ ạ) + Bố cháu: Bát hương bên trái Nếu như thế này thì mẹ cháu không thờ thần linh, thổ công, thổ địa đúng không ạ....... Nay vợ chồng cháu tìm hiểu và muốn thay mẹ, xin thay bát hương thờ cho đúng. Cháu muốn thay như sau ạ: 1 Bát hương cao nhất: Là thờ thần linh, thổ địa trong nhà 1 Bát hương thờ 2 cụ và ông bà nội cháu ạ 1 bát hương thờ bố cháu. Vậy bác cho cháu hỏi là vợ chồng cháu có thể làm thế không và thủ tục thay bát hương thế nào ạ? Bát hương nhà cháu hiện cũng không có cốt ạ, thấy mẹ cháu chỉ bảo bát này thờ 2 cụ, bát này thờ ông bà còn bát này thờ bố mày, thế thôi ạ. Điều thứ 2 ạ: Nhà cháu hiện treo ảnh thờ của 2 cụ, 2 ông bà nội và bố cháu. Theo ý mẹ chồng cháu, vì nhìn như thế quá nhiều ảnh, nên mẹ cháu muốn ghép ảnh 2 cụ vào 1 và ông bà cũng thế, theo bác thì có được không ạ? Rất mong sớm nhận được sự hướng dẫn của bác. Cháu xin chân thành cảm ơn bác.

Phlanhoa hồi đáp:

Bạn Hồng Cẩm thân mến.

Nếu có thời gian, bạn đọc cố gắng đọc cho thật kỹ các bài viết trong mục "Phong tục tập quán", Phlanhoa có nói hết cả rồi đấy, từ cách làm bát hương, đến quy định cấp bậc thờ cúng cho mỗi ngôi thứ...

Trường hợp của bạn, Phlanhoa xin trả lời như sau: Cơ bản là bài vị và bát hương, còn ảnh có người có có người không cũng phải thờ chứ biết làm sao. Bát hương riêng chỉ dành cho người chưa hết khó, còn như xả tang rồi thì từ cấp Khảo (Bố) đổ lên có thể thờ chung một bát hương, dưới bố (anh em, con cháu) nếu có phải làm bát hương khác. Ảnh thì chung riêng không thành vấn đề, có thể ghép hết vào một khung chẳng sao (ngoại trừ người chưa hết khó).

Cầu chúc phước lành đến với người thành tâm như bạn!

 

Trần Lê Hương

     Thưa bác, tôi là con gái duy nhất và kh. lập g/đ, nay tôi muốn thay 3 bát hương (Quan thần Linh,Đức Thần Tổ họ Lê (bên ngoại) và gia tiên (chủ yếu là đàng ngoại-vì đây là nhà của mẹ tôi, xưa nay cụ lập ra để thờ: tôi ông bà ngoại tôi), xin bác cho tôi hỏi tôi có thể thờ 2 họ nội của tôi (Trần) và họ ngoại tôi (Lê) cùng 1 bát hương không ạ? Vì các vị là ông bà nội ngoại của tôi chứ không phải họ nhà chồng( tôi kh. có g/đ riêng ạ)Xin chân thành cảm ơn bác!


Phlanhoa hồi đáp:

Chào bạn Trần Lê Hương

Câu hỏi của bạn Phlanhoa xin được trả lời như sau:

  • Bạn là con gái độc đinh thì có thể thờ cha cúng mẹ dĩ nhiên rồi, nhưng nội ngoại phân minh, bạn cần có hai bát hương riêng rẽ,  nội để bên trái, ngoại để bên phải ( chú ý: Phải trái ở đây là hướng bàn thờ nhìn ra, nghĩa là khi mình đứng đối diện để vái lạy thì nội bên phải và ngoại bên trái).
  • Riêng bát hương mà bạn gọi là "Đức thần tổ họ Lê" thì tôi chưa hiểu đó là ai? Nếu đó là Thủy tổ họ Lê thì bạn đã thờ phụng không đúng chức năng, vị này chỉ có Tộc trưởng mới đủ tư cách thờ phụng thôi. Bạn cần rước nó ra gửi ờ nhà thờ họ và năng lui tới hương khói cầu nguyện xin phù trợ ở đó mới đúng lễ giáo. Bạn là con gái độc đinh thay quyền trưởng nam trong nhà chỉ được thời đến ba đời Tằng (Cụ) - Tổ (Ông) - Khảo (cha) thôi.

Chúc bạn mọi điều an lành.

 


Để gửi ý kiến nhấp vào đây

Các tin khác:
 Cấu trúc thờ cúng tại nhà thờ họ và nghi thức tổ chức tế lễ hàng năm - Phần 1 (22h: 07-07-2012)
 Cấu trúc thờ cúng tại nhà thờ họ và nghi thức tổ chức tế lễ - Phần 2 (22h: 07-07-2012)
 Cấu trúc thờ cúng tại nhà thờ họ và nghi thức tổ chức tế lễ hàng năm - Phần III & IV (17h: 30-04-2013)
 Một số câu hỏi xung quanh việc tu bổ, cải tạo, xây mới nhà thờ họ (17h: 28-12-2013)
 BÀ CÔ ÔNG MÃNH LÀ AI ? (15h: 15-04-2013)
 Thờ cúng Táo Quân ở Việt Nam nên như thế nào cho phù hợp với phong tục tập quán người Việt? (15h: 05-09-2010)
 Chọn vị trí đặt bàn thờ trong nhà (23h: 20-04-2013)
 Vì sao người xưa lại lạy 9 phương Trời, 5 phương Đất, Chư Phật 10 phương? (17h: 20-07-2012)
 Trùng tang – phép tính và phép giải (20h: 16-11-2012)
 Tết xưa (02h: 24-01-2012)