Tìm kiếm
Trang chủ
Diễn đàn
An Tĩnh cổ lục
* Dấu tích Việt Thường Thị và vai trò Nghệ An trong dòng lịch sử Việt Nam
* Những điều kỳ lạ Phlanhoa đọc được trong trời đất Việt Thường
* Việt Thường phong tục
Ẩm thực Nghệ An - Hà Tĩnh
* Phật giáo có nguồn gốc ở Việt Nam
* Văn hóa ẩm thực Việt Nam
* Dưỡng sinh
Khảo cổ Nghệ Tĩnh
Bản sắc văn hóa Xứ Nghệ
Ví dặm
Góc nhìn Phlanhoa
* Ngô Khoai học chuyện
* Bình luận
* Chiêm tinh láo nháo Phlanhoa
Phòng văn chương
* Phlanhoa viết
Phòng thơ
* Lý thuyết học làm thơ
* Thơ về Nghệ An - Hà Tĩnh
* Thơ Phlanhoa
* Thất ngôn bát cú
Du lịch đó đây
* Khoảnh khắc cuộc sống
Ngôn ngữ không lời
Trang thông tin xã Đức La
* Phlanhoa hát
Liên hệ - Góp ý
Liên kết website
BÀ CÔ ÔNG MÃNH LÀ AI ?
 
(15h: 15-04-2013)
BÀ CÔ ÔNG MÃNH LÀ AI ?Bài viết của Phlanhoa
Trả lời câu hỏi của bạn hc2783@gmail.com, Tứ Kỳ - Hải Dương
***

Bà cô ông mãnh là từ mà dân gian dùng để gọi những người chết yểu từ lúc còn trẻ, chưa lập gia đình, hoặc những bà cô, ông chú tuy già nhưng vẫn ở vậy không xây dựng gia đình cho đến khi chết. Nhân dân cho rằng những linh hồn này vì không vướng phàm tục nên thanh cao và rất linh thiêng, hợp với người nào thì luôn theo phù hộ cho người đó được gặp may mắn và thoát khỏi tai ương. Đồng thời, nhân dân cũng quan niệm rằng, bà cô ông mãnh là những người không thành người lớn nên tính nết của linh hồn cũng dễ hờn dỗi và hay quở phạt hơn, nếu thờ cúng không đến nơi đến chốn.

     Dân gian quan niệm rằng bà cô ông mãnh vì chưa lập gia đình nên chưa thể thành người lớn để sánh ngang cùng các cụ được. Giống như trên cõi dương gian, trẻ con, thanh thiếu niên chỉ ngồi riêng một mâm khi ăn cỗ, nên bà cô ông mãnh cũng được thờ riêng 1 bát hương thấp hơn, ít sang trọng hơn, có khi là hẳn một ban thờ riêng biệt. Nhiều gia tộc nặng về tư tưởng phong kiến, ban thờ bà cô ông mãnh chỉ được phép  đặt dưới gầm hương án tổ tiên. Theo tôi thì xử sự như thế cũng hơi khó coi và có phần không được đẹp đạo, bởi dù sao bà cô ông mãnh vẫn là gia tiên trong nhà, chỉ cần kê bát hương ở vị trí thấp hơn bát hương thờ gia tiên 1 bậc thì cũng thể hiện được phép tắc thấp cao rồi.

     Tôi xin nói thêm một chút về đạo thờ cúng. Ngày nay, nhiều người, nhiều nhà cứ nghe thầy cúng nói có bà cô tổ linh thiêng, theo phù hộ, thế là cuống quýt chi tiền nhờ thầy thỉnh cho bát hương, rồi chỉ chăm chắm hương khói vào bát hương này, mà quên rằng thờ cúng cũng phải có trật tự vai vế cao thấp. Nếu các bạn đã tin là “có thờ có thiêng”, thì cũng nên tin, nếu trật tự trên bàn hương án gia tiên được phân minh rạch ròi, thì trật tự trong gia đình sẽ được duy trì, ông nói cha nghe, cha nói con nghe, đoàn kết và không cãi vã tranh dành quyền lợi lẫn nhau. Bà cô, ông mãnh dù linh thiêng mấy, cũng không thể tôn vinh làm bề trên của những bậc cha chú người lớn khác có công duy trì nòi giống. Đạo thờ cúng này cũng ví như đạo sống làm người của cháu con trên dương thế, dù giỏi giang thành đạt đến đâu, dù là vua một nước đi chăng nữa, khi về với gia đình, cũng phải trút bỏ xiêm y áo mũ để lạy cha, bẩm mẹ cho phải đạo sinh thành. Đó là đạo lý của người Việt, mà trong lịch sử không thiếu những trạng nguyên sau khi ứng thí đỗ đạt quay về đến đầu làng lại có hành động trút bỏ áo xống, rồi tự mình đi bộ chân trần vào làng là vậy.

     Cơ sở để lập bát hương thờ bà cô ông mãnh, trước hết phải xác định trong nhà mình thực sự có bà cô ông mãnh. Ai không nắm chắc, thì phải hỏi người lớn tuổi trong nhà xem thực sự có bà cô ông mãnh nào không, mới nên lập bát hương thờ cúng. Không nên nghe thấy bói phán rồi thỉnh bừa, việc thờ cúng đó tốn kém mà vô hiệu quả.

     Tôi cũng nhấn mạnh, tập tục người Việt cho rằng những trường hợp huyết sa (sảy thai) khi chưa thành hình người, thì linh hồn đó chưa có danh phận và nghĩa vụ với gia đình, dòng họ, nên không thờ cúng. Như vậy, bà cô, ông mãnh phải là người đã được sinh ra trên đời (dù sống trên trần gian vài giờ đến môt ngày). Bà cô, ông mãnh nhà nào, thờ trong nhà đó. Chỉ những trường hợp không còn người thờ phụng, mới đưa về nhà thờ họ để thờ phụng chung tại đó.

     Sau khi xác định nhà mình thực sự có bà cô ông mãnh, mới được lập bát hương. Những trường hợp sinh ra được vài giờ, vài ngày đã yểu mệnh, chưa kịp đặt tên thì phải bày lễ đặt tên, bá cáo tiên tổ xin gia nhập làm người trong họ mạc, xong rồi lấy tên đó để làm bài vị. Hoặc bài vị ghi chung "Trần (Nguyễn, Lê, Trịnh...) Tiên cô, Tiên cậu", thì sẽ thơ chung tất cả, phàm những ai là bà cô ông mãnh trong gia tộc đều được hưởng thụ. Trình tự lập bài vị và bát hương giống như bát hương gia tiên. Bát hương và bài vị của bà cô ông mãnh luôn luôn để ở vị trí thấp nhất trên bàn hương án tiên tổ.

     Về khấn vái, nếu người chấp sự khấn vái, có vai vế bề trên, hoặc ngang hàng với bà cô ông mãnh thì sau khi khấn vái tiên tổ xong, chỉ lâm râm khấn tên bà cô ông mãnh mà không cần chấp lễ vái lạy. Nếu người chấp sự thuộc hàng cháu con bề dưới so với bà cô ông mãnh, thì phải khấn và chấp lễ vái lạy như các bậc gia tiên khác.

     Khi trong gia đình có con trẻ ốm đau lâu không khỏi; hay công việc làm ăn của gia chủ không thuận lợi, nhân dân thường thắp hương cầu khấn bà cô ông mãnh phù hộ độ trì cho mọi việc được hanh thông.

     Kim ngân vàng mã phải phân biệt rạch ròi cũng giống như quà cáp cho người nhà trên dương thế, phải gói riêng rẽ từng phần, phần của ai ghi rõ họ tên người đó. Khi xong phần chấp sự khấn lễ, đợi cho cháy hết hai phần ba cây hương, thì có thể thiếu hóa kim ngân vàng mã. Thứ tự, trước hết phải thiêu hóa phần kim ngân dành cho cô hồn không nơi nương tựa, đốt ở đầu ngõ ngoài đường cái, để cho gió cuốn tàn bay đi. Hành động này giống như trên dương thế mỗi khi khi gia quyến có việc cỗ bàn, mà có người ăn xin đến thì phải bố thí cho họ trước để họ đi rồi gia quyến mới vui vẻ được mà không bị quấy nhiễu; Kim ngân dành cho thần linh và người nhà đốt ở góc sân trong nhà mình và đổ tàn vào gốc cây. Thiêu hóa kim ngân phải thiêu cho cháy thật hết mọi thứ thanh tro.

      Như vậy tôi đã trình bày xong câu hỏi “Bà cô ông mãnh là ai?” Kết bài tôi muốn nhấn mạnh thêm, nhiều người hỏi tôi rằng đi xem bói, thấy nói có bà cô theo, yêu cầu phải lập bát hương. Xin thưa, đó là mẹo vòi tiền của các thầy bói, không phải ai cũng được bà cô ông mãnh theo đâu, mà chỉ có những người mà lá số tử vi có sao "cô thần" đóng tại cung mệnh, cung thân và cung phúc đức, mới có diễm phúc có bà cô ông mãnh phù hộ độ trì.

     Khổng Tử nói: “Đức minh thắng số”, nghĩa là sự tỉnh táo, minh mẫn của một người giúp người đó vượt qua số phận;

     Kinh Phật lại dạy “Đức năng thắng số”, nghĩa là năng làm nhiều điều thiện, phúc phần sẽ đến, tuổi thọ sẽ được gia tăng.

     Thờ cúng tiên tổ chu đáo cũng là một trong những hành động của thiện căn. Linh hồn là luồng khí nhiệm màu, có thể đọc được thành tâm của mình. Không lo lễ lạt cao sang bằng lo ăn ở đức độ và bày tỏ lòng thành kính… 

 ========================================

Ý kiến bạn đọc:
Trần Hữu Kiều

Trước hết kính chúc chị luôn luôn sức khỏe để giúp người, giúp đời. Và, tôi lại có điều muốn chị giúp: Từ trước đây khi đến ngày húy kỵ của người tôi gọi bằng ông (anh của bố) chết trẻ bố tôi đều cúng lễ như các bậc gia tiên khác, khi cúng bố tôi cũng mời bác (tên, ngày mất). Nay nếu tôi thờ cúng cũng mời ông: tên, ngày mất) hay là mời ông Tiên mãnh (tên...). mong cô chỉ bảo. Xin cảm ơn!

Phlanhoa phản hồi

Tiên Mãnh / Tiên Cô ở ngôi ông / bà  thì gọi là Tổ mãnh / Tổ cô. Trường hợp cụ thể của nhà ta thì đề là :

- Kính mời Tổ mãnh ... (họ tên... )

Nguyễn văn hòa

Năm mới kính chúc tất cả mọi người an khang thịnh vượng đặc biết tới chị planhoa. Kính gửi chị.bố mẹ em có 4 người con 3trai 1 gái từ 1996 khi chuyển nhà từ bắc vô nam để lập nghiệp đến 1997 thì bố mẹ em có bị mất 1 người con.đó là a trai em đã dc 6tuổi.theo phong tục nhà em thì không thờ cúng.chỉ đưa đi làng trai làng gái là thôi. mà và vừa rồi em với mẹ em đi coi bói. thì dc ông thầy nói phải làm lễ cầu siêu.và đi bốc hài cốt cho vô tiểu rồi lập bàn thờ cúng.gia đinh em đang phân vân ko biết có lên làm vậy không.mong chi em lời khuyên.. Thân.

Phlanhoa phản hồi:

Theo tập tục của dân tộc Việt thì anh trai bạn là ông mãnh, lập bát hương thờ cúng ông mãnh. Tất nhiên nếu bạn là dân tộc khác thì tùy tập tục của dân tộc mình mà theo.

Nếu làm thì cứ bài tôi chỉ mà làm, đúng như hướng dẫn, hương khói ba năm tự khắc siêu độ. thuê thầy sẽ rất tốn tiền mà chưa chắc tốt bằng từ tâm

Đỗ Minh Hiệu

Cháu còn vấn đề nữa muốn hỏi cô: Cốt bát hương thổ công cần lấy đất long mạch nhưng cháu ở chung cư thì lấy thế nào cũng như việc xác định hướng căn hộ chung cư thì làm thế nào? Cảm ơn cô!

Phlanhoa phản hồi

Điều không thể biến thành có thể. Tôi cũng ở chung cư và tôi đã làm cái lễ nhỏ hương đăng quả nước, mua hình ba vị Định Phúc Táo Quân, đốt cùng 3 thẻ hương cho thành tro, đem tro ấy hạ thổ và phơi sương nắng 7 ngày đêm rồi dùng làm cốt thay cho đất long mạch.

Đặng Thế Huy

Xin hỏi cô, vợ chồng cháu bị vỡ kế hoạch nên phải đình chỉ thai lúc 8 tuần tuổi. Có thầy thì bảo làm lễ gửi vong lên chùa, có người thì bảo rước về thờ tại nhà. Vợ chồng rất khổ tâm không biết làm thế nào cho phải đạo, mong cô tư vấn giúp đỡ. Xin được cám ơn cô!

Phlanhoa phản hồi

Theo phong tục tập quán nước ta, phải là sinh linh đã sinh ra trên đời mới phải thờ phụng. Người chưa sinh ra đã đi rồi thì siêu thoát ngay vì không sống làm người ngày nào, nên không phải thờ phụng. Thầy nào nói phải thờ phụng là thầy lừa đảo ăn tiền bá tính.

Nguyễn Thị Hằng

Gia đình cháu mới xây dựng một ngôi nhà ở riêng muốn thờ cúng : Tổ tiên bố chồng và 1 bà cô. 1 ông mãnh . Thì nên đặt bát hương như thế nào để gọn nhất mà không bị sai . Nhờ cô tư vấn giúp ạ

Phlanhoa phản hồi

Coi ở đây

Bùi Mạnh Hùng

Con có một việc mong cô bót tý thời gian dúp con. Hiên nay con đang tu bổ lại phần mộ của dòng họ. Nhưng có một băn khoăn là. Có hai ngôi mộ của hai bà cô ngang hàng với bố con. Vậy xin cô dúp con nên khắc trên tấm bia như thế nào cho đúng. Nên ghi là Tiên cô Bùi Thị A hay ghi cô Bùi Thị A. Con mong cô chỉ dúp con để làm bia cho đúng. Rất chân thành cám ơn cô. Chúc cô khõe mạnh.

Phlanhoa phản hồi

Ghi giống như bia mộ của bố con. Tất cả họ đều là tiên, chứ không riêng gì hai bà cô mới là tiên. Xưa nay trên bia mộ không ghi tiên cô bao giờ.

Hoàng quang khang

Cách đây khoảng năm năm, gia đình tôi nhờ người bốc bát hương thờ ông và hai bà cô, một trong hai bà luôn phù hộ cho tôi tai qua nạn khỏi trong thời gian chiến tranh, bom đạn tàn khốc. Nhưng người gia đình tôi nhờ lại bốc ba bát hương : bà tổ cô, ông hoàng cậu hoàng, các ba cô và đặt cao trên bàn thờ gia tiên. Qua thời gian tìm hiểu như bài viết của cô và các tin đăng trên mạng, tôi thấy việc làm của người tôi nhờ không giống vối những gì tôi dã đọc. Vậy bây giờ gia đình tôi phải giải quyết ba bát hương nói trên như thế nào cho đúng thủ tục và xin bốc lại bát hương mới thờ bà cô ông mãnh như cô đã hướng dẫn trên có được không. Nhờ cô chỉ bảo. Gia đình tôi chân thành cảm ơn.

Phlanhoa phản hồi

Làm sao có thể khẳng định chắc chắn người phù hộ cho bạn tai qua nạn khỏi là bà cô? Nhiều vị tiên linh khác trong nhà bạn cũng có năng lực phù trợ đó mà? Thậm chí vị nào khi còn ở trần gian mà làm quan to thì sự phù trợ còn cao hơn cả bà cô ông mãnh í chứ.

Thế giới linh hồn cũng có trật tự như trần gian. Thiết nghĩ trên đời, trạng nguyên dầu đỗ đầu thiên hạ, được vua ban áo mũ, khi về đến đầu làng là xuống kiệu, cởi bỏ áo mũ đi chân không về làng, quỳ lạy mẹ cha. Có ông trạng nào khi họp họ mà dám ngồi cao hơn tộc trưởng đâu? Bà cô liệu có giỏi giang được đến thế mà đòi ngồi cao hơn tiên tổ? Trái đạo rồi bạn ạ.

Việc sửa chữa hay không tùy vào giác ngộ của chủ nhân. Làm một mâm lễ cẩn cáo xin sửa chữa, rồi chọn ngày lành tháng tốt mà tiến hành. 

Nguyễn Trọng Thái

Em hiện nay có một điều rất băn khoăn rất mong chị giúp đỡ em. Hiện nay, gia đình em đang thờ can (người sinh ra ông nội em), ông nội và 2 bà (vì ông em có 2 vợ), bố em và 2 ông mãnh (2 người em trai của em). Trước đây em lập 2 bàn thờ (bàn thờ tổ tiến và bàn thờ 2 ông mãnh). Nhưng hiện tại em vừa xây xong nhà, nên mua hương án 3 tầng để về thờ cúng tổ tiên. Xin hỏi chị là em thờ ông mãnh chung với bàn thờ tổ tiên có được không. Nếu được thì đặt di ảnh thờ ông,2 bà và bố em đặt như thế nào là đúng. Cùng với đó nên đặt lư hương thế nào, để có thể thờ 2 ông mãnh chung với bàn thờ gia tiên. em xin cảm ơn chị! mong chị hồi âm sớm.

Phlanhoa phản hồi

Người sinh ra ông nội em là Cố (cụ) chứ không phai can. Em cứ tưởng tượng giống như khi họ còn sống, Cụ phải trên ông, ông phải trên bố, bố phải trên các chú. Khi mất trật tự ấy cũng không thay đổi, chỉ có khác ở thay đổi hiệu bụt. Cụ khi mất thì hiệu bụt là Tằng tổ khảo; ông nội / bà nội là Tổ khảo / Tổ tỉ; Bố em gọi là Hiền khảo, thêm 2 ông mãnh nữa vị chi 4 thứ bậc trên bàn thờ.

Nhưng hương án chỉ có ba tầng, vậy thì tầng thứ hai sẽ phải chung Tổ và Khảo. Theo tôi bát hương ông nội và hai bà chung làm một, để bên trái tầng thứ hai (chú ý bên trái hương án tức đối diện khi em đứng khấn sẽ ở bên tay phải em nhé). Chung một tầng nhưng vẫn phải kiếm cái đế gỗ kê cao bát hương và bài vị Tổ khảo / tổ tỉ lên so với bát hương của bố em một chút.

Tầng thấp nhất có thể để hai ông mãnh.

Thanh ng

Với sao cô thần tại cung thân, phúc đâu không thấy chỉ có hoạ trắc trở tình duyên và tiền tài công danh ....

Phlanhoa phản hồi

Theo sách vở thì khi có sao cô thần thì phải biết nịnh cô thần mới yên, bởi cô thần là hạng lình hồn trẻ con. Gặp cô thần khó tính thì khó chiều, nhiều xúi quẩy, tựa như đứa trẻ khó nuôi trên trần gian nhọc lòng cha mẹ vậy. Đó là lý do nảy sinh cúng bà cô tràn lan như hiện nay.

Nhưng đó là trường hợp người có sao cô thần mới phải cúng cô thần. Còn ở đây các thầy bói dọa hết cả xã hội đều phải cúng cô cúng cậu lại là nhẽ khác.

Trên thực tế khi xưa các cụ ta cúng bà cô ông mãnh dưới gậm ấn thờ và mục đích thờ cúng chỉ là để cầu cho trẻ trong nhà hay ăn chóng lớn, ít bệnh tật, làm gì có cầu tài lộc, hay tình duyên nào đâu?

TRAN DAC HUNG

ONG MANH LA BE TREN CUA BA CO THI GOI NHU THE NAO?

Phlanhoa hồi đáp

Bát hương thì gọi chung là bà cô ông mãnh. Khi khấn, nữ thì gọi là Tiên cô, nam thì gọi là Tiên mãnh, vì không có gia đình nên quan niệm của nhân dân ta xưa không được coi là người lớn, cao thấp đều gọi tiên cô, tiên mãnh như nhau hết.

Trần quang Trụ

Xin hỏi em bố tôi không chồng chết có phải gọi là bà cô tổ không , có người nói phải hàng trên mới gọi là bà cô tổ . Cảm ơn

Phlanhoa phản hồi

Tổ tức là ông, nội tổ là ông nội, ngoại tổ là ông ngoại. Tổ cô tức là em gái, hoặc chị gái của ông nội mất khi chưa lập gia đình. Như vậy em của bố thì không phải tổ cô của bạn, nhưng là tổ cô của con bạn.

Trần Xuân Thành

Cháu xin chào cô ạ! Trước tiên, năm mới xin chúc cô và gia đình một năm mới an khang và thịnh vượng. Thưa cô! số là nhà cháu, là con trưởng trong chi họ nhà mình, trước nhà con có thờ 3 bát hương, một bên là bà cô, một bên là ông mãnh và bát hương thổ công ở giữa, đọc xong bài của cô con như được nhìn thấy ánh sáng mà trước nay con cảm thấy có gì đó không ổn, bây giờ con mới hiểu là nhà mình chưa có thờ gia tiên như vậy là sai quá phải không ạ? nay con có ý định bốc lại bát hương, theo đúng cô chỉ dẫn. Tuy nhiên trong hoàn cảnh gia đình nhà con thì con có một thắc mắc, mong cô chỉ bảo cho ạ. - Nhà con có một người con gái chết trẻ (con gọi bằng bà), tuy nhiên thực tế thì bà đã đi lấy chồng nhưng chỉ được duy nhất một ngày thì hôm sau bà mất vì bị đánh bom. con còn nghe bà nội con nói lại thì bà cô cũng chưa kịp động phòng, như vậy thì có được tính là bà cô không ạ? thứ nữa đã đi lấy chồng thì theo con hiểu thì cũng không nhất thiết mình phải thờ đúng không ạ? Con cảm ơn cô ạ.

Phlanhoa hồi đáp

Xin chào năm mới. Chúc mọi điều an lành!

Bà cô ấy của bạn thờ bên nhà chồng bà ấy, bởi họ đã cưới bà về thì bà đã là dâu con chính thức nhà bên ấy. Nếu bên ấy không thờ thì mình mới liệt vào hàng bà cô bên mình để thờ phụng. Bát hương bà cô và ông mãnh nên nhập vào làm một, bao nhiêu người cũng chỉ một bát thôi.

Trần Bình Sơn

Cảm ơn Bác Phlanhoa đã hồi âm cho cháu cũng như nhiều độc giả khác. Cháu nghĩ Bác là nam chứ không phải nữ, hìhì. Sau khi được Bác hồi âm, cháu quyết định nhờ Thầy chùa ở quê nhà cháu, bốc 3 bát hương. Chính giữa thờ thần linh, bên trái nhìn ra thờ gia tiên (ông nội cháu không phải là trưởng), bên phải nhìn ra thờ ông mãnh (không xác định được bà cô). Ngày rằm 15 tháng chạp này , từ 7_9 giờ sáng cháu làm lễ đặt bát hương (vì thầy chùa bốc từ trước để ngoài chùa). Giờ cháu chỉ hơi gợn là không xác định được bà cô. Cháu làm vậy, nếu có gì không đúng mong Bác cho lời khuyên. Cháu cảm ơn Bác, chúc Bác sức khỏe!

Phlanhoa phản hồi

Cháu phải tự tay bốc bát hương mới biết chắc là mình thờ ai chứ sao đích tôn lại đi nhờ thầy chùa, biết thầy bỏ gì vào trong đó mà thờ?

Bát hương bà cô ông mãnh không đặt ngang hàng với các bậc gia tiên khác được, mà phải đặt thấp hơn. Bà cô ông mãnh thờ chung một bát cháu à. Không có tên thì cứ đề bài vị là :" Trần Tiên cô, Trần tiên cậu" thì sẽ thờ chung được tất thảy những ai phàm là bà cô ông mãnh trong gia tộc đều được hưởng thụ.

Trần Bình Sơn

Cháu chào cô, mong cô giúp cháu vấn đề sau: Cháu cảm ơn cô! Cháu sinh năm 1983, Quý Hợi, là "đít nhôm" của ông bà nội, 2 ông bà và bố cháu đã mất, tất cả đã sang cát, bốc mộ rồi. Cháu được thông tin chính xác có 1 Bác trên bố cháu, sinh ra được mấy tháng thì mất. Nhưng không nhớ được mất khoảng tháng nào. Giờ cháu đã có ý định lập lại bàn thờ, nhưng rất băn khoăn về số bát hương, thờ những ai cho đúng chuẩn mực. Cháu rất mong cô giúp đỡ hồi âm sớm để cháu làm trong tháng này. Cháu chân thành cảm ơn cô, chúc cô sức khỏe!

Phlanhoa phản hồi

- Dù là bác, nhưng chưa có gia đình thì vẫn là ông Mãnh, nên vị trí thờ là bát hương "bà cô ông mãnh"

- Số bát hương xem tại bài này; hoặc là đích tôn thì nên cẩn thận hơn, xem tất cả mục này

Trần Minh Phương

     Chị giúp gia đình em một việc ạ: Bố em đi lễ ở một đền ở hà nội và có một người nói với bố em rằng nhà bố em đang ở có ông mãnh,ở trên đất nhà người ta mà ko biết đên người ta và ko cúng ông mãnh nên bao nhiêu năm qua ko làm ăn gì được,em cũng hiểu mong chị chỉ giúp cho gia đình em,người ta bảo bố em cúng vào ngày rằm tháng 7 này là tốt nhất.Ông mãnh đấy ko phải của dòng họ nhà em mà là ở tại đất bố mẹ em đang ở

 

Phlanhoa phản hồi

     Chào bạn.

     Việc này đơn giản, nếu trong khu nhà và vườn của gia đình ta mà có vong ở dưới nền, thì chỉ cần gọi các nhà cảm xạ học đem con lắc đo địa chấn tới đo dùm. Khi đo sẽ biết được dưới nền đất có mộ hay không? Nên nhớ dưới nền đất không có mộ, thì chẳng có vong nào có thể ở được mỗi khi đất đã có gia chủ. Đừng nghe thầy phán linh tinh thiếu căn cứ mà hao tiền tốn của. Vận hạn đời người đâu chỉ có lý do vì vong hồn? có nhiều yếu tố dẫn đến vận hạn như: Bản thân mình đang vào vận hạn của đời người, hạn con cái liên lụy tới cha mẹ và ngược lại, phong thủy, trường khí ngôi nhà không tốt, mồ mả gia tiên bất ổn, vv... 

     Tôi cũng xin lưu ý, gọi thầy đo cảm xạ học cũng chỉ nên nói với họ  là nhờ đo trường khí xem thấp cao hay thôi, đừng nói với họ thầy nói thế này, thầy nói thế kia, dễ bị người ta dựa vào lời phán tiếp tục dọa dẫm để kiếm chác.

     Việc cúng cô hồn, thì dù nhà không có vong cũng cứ nên cúng. Bởi đó là truyền thống làm việc thiện của nhân dân ta từ trước tới nay. Đồng thời cúng cô hồn để cầu xin sự bảo vệ cho ta khi lưu thông ngoài đường sá.

     Việc cúng được làm như sau: mua âm binh, vàng mã, gạo muối, chè, cháo, bánh kẹo, xôi thịt, vv... Tóm lại là theo thành tâm của gia đình, có gì cúng nấy. Cúng ở ngoài ngõ (tuyệt đối không cúng cô hồn trong nhà), trong khoảng từ giờ dậu đến giờ tý ngày rằm tháng 7, là giờ mở cửa âm ti của Diêm Vương thì cô hồn mới được hưởng thụ. 

         Chúc bạn và gia đình sáng suốt.

Phan Văn Anh
Kính gửi chị phlanhoa! Xin cảm ơn chị và mong chờ bài viết của chị lắm!. Cá nhân tôi bây giờ rất lên án ba chuyện gọi hồn và các nhà ngoại cảm, rất u mê lộn xộn. Chuyện này nó tồn tại do dân mình bây giờ sống mất niềm tin mà trở nên mê tín. Rất cần nhiều người như chị để chỉ lối cho mọi người. Cảm ơn chị lần nữa! Mong rằng từ bài viết của chị chúng tôi sẽ biết nên thờ cúng Tổ cô thế nào cho quy củ và hợp đạo lý. Kính chúc chị và gia đình luôn bình an!
Phan Văn Anh

Kính gửi chị Planhoa!

Tôi lại xin thỉnh giáo chị thêm một việc, mong chị dành thời gian chỉ bảo cho! Họ tôi có một ngôi mộ Tổ cô rất linh thiêng, cách thế hệ chúng tôi 8 đời. Gia phả ghi lại bà là con của vị tướng thời hậu Lê, được gọi là Đệ nhất tôn thần Liễu Hoa công chúa. Gia phả dòng họ tôi bị phá hủy trong giai đoạn cụ Phan Đình Phùng bị tru di cửu tộc để tránh bị hại. Sau này đi gọi hồn ghi chép lại thành thơ mà nên gia phả. Kì lạ là rất chính xác và cách đây vài năm giúp cho họ tôi tìm lại được nguồn gốc thủy tổ. Bản thân người chép lại gia phả khi ghi tên Tổ cô là Liễu Hoa công chúa đã mở ngoặc ghi thêm câu hỏi liệu có đúng không? Có phạm húy không? Nhiều câu chuyện ly kỳ về sự linh thiêng của ngôi mộ này. Tôi cũng để ý tìm hiểu mãi sau này mới được 1 nhà nghiên cứu về dòng họ cho biết: Liễu hoa công chúa là một vị tổ cô có nhiều công trạng và được phong tước vị như vậy ở thế giới bên kia chứ k phải khi ở dương gian. Và chỉ có khu vực Hà Tĩnh mình mới có tên gọi đó. Tôi cho rằng đó là một lí giải phù hợp. Tuy nhiên vì quan niệm đó không phổ biến nên nếu chị đã nghiên cứu về vấn đề này thì xin chị mở mang thêm cho. Hiện nay họ tôi cũng muốn tôn tạo khu này dạng tiền thờ hậu táng. Phía trước mộ xây 1 miếu thờ. Trong miếu chỉ định làm 1 ban thờ ở giữa với 3 cấp. Trên cùng ngai thờ, cấp thứ 2 bát hương và cấp dưới bày lễ vật. Nếu có chức tước như vậy có cần ban cộng đồng hay ban nào đó nữa cho đủ bộ lễ không? Có 1 số băn khoăn như vậy rất mong chị chỉ bảo giúp. Chân thành cảm ơn chị rất nhiều!

Phlanhoa phản hồi

     Câu hỏi của anh rất hay! Tôi cũng đang tính viết một bài về vùng đất La Giang nhiều người tài có phải là do phong thuỷ?

     Bây giờ tôi tạm trả lời anh như sau: Không phải chức vụ do thế giới bên kia phong tước đâu. Hầu như hết cả một vùng La Giang, dòng họ nào Tổ Cô cũng đều là Liễu Hoa Công chúa, hoặc là Ngọc Hoa Công chúa! Tổ cô bên nhà tôi cũng là Nhất nương Nguyễn Thị Liễu Hoa Công chúa !

     Con của vị tướng thì không được phép gọi công chúa anh ạ. Chỉ có dòng tộc vua chúa mới được gọi là công chúa. Nếu anh đọc lịch sử chùa Am, anh sẽ thấy Hoàng Hậu Bạch Ngọc  có tên là Trần Thị Ngọc Hoà, có lẽ do phiên âm từ chữ Nôm thành Ngọc Hoa, Liễu là tên của thánh mẫu của nhân dân gọi Bà khi mất. Liễu Hoa và hai công chúa Huy Chân và Trang Từ là thành hoàng lập nên 15 ngôi làng đầu tiên trên vùng đất La Giang. Từ đó, vùng đất La Giang được mệnh danh là vùng đất sinh ra các hoàng hậu, công nương, làng Thường Nga (nay là Nga Lộc) có tới 9 cung phi. Các dòng họ của 15 ngôi làng này đều ghi trong gia phả dòng họ mình Tổ Cô là Liễu Hoa, Ngọc Hoa, hoặc Mai Hoa. Nói khí không phải, xin lỗi vì đã phạm thượng, nhưng tôi đặt dấu hỏi với câu chuyện gọi hồn?

 

Khổng Mạc Thanh

Cháu chào cô!Cháu còn đang băn khoăn một chút về thờ cúng bà cô-ông mãnh mong cô có thể giải đáp rõ hơn.Thứ nhất: bà cô-ông mãnh đều là những người chết trẻ trong gia đình, dòng họ vậy khi lập bát hương thờ cúng thì bà cô-ông mãnh chung một bát hay là bà cô riêng một bát ông mãnh riêng một bát, vì cháu thấy nhiều nhà chỉ nói lập bát hương bà cô mà không nói gì đến ông mãnh.Thứ hai: bà cô với bà cô Tổ là một hay khác nhau và khác thì thờ cúng như thế nào?

Phlanhoa phản hồi

Câu hỏi của bạn rất hay!

Bà cô ông mãnh chỉ nên chung một bát hương thôi. Giống như trên dương thế i mà, đám thanh thiếu niên thì có thể ghép ngồi chung một mâm, nhưng không được phép ngồi chung với các cụ.

Theo thứ tự thuỷ tổ, tiên tổ, cao, tằng, tổ, khảo. Bà cô ở thứ bậc nào thì gọi tên ở thứ bậc đó: bà cô là chị /em bố; bà tổ cô là chị / em ông nội; bà tằng tổ cô là chị / em của cụ nội; Tiên tổ cô là những người đã được đưa vào nhà thờ họ tộc. Ông Mãnh cũng tương tự như thế theo thứ bậc mà gọi ông mãnh, ông mãnh tổ...

Sở dĩ bạn chỉ nghe nói tới bà cô và bà tổ cô, vì trong gia đình thường chỉ thờ có 2 đời ông và cha. Từ cụ, kị thì chi trưởng thờ, cao hơn nữa thì họ tộc thờ phụng, nên ít nghe nhắc tới hơn, với cả lại bây giờ thời buổi tân tiến, nên các vị tộc trưởng trẻ tuổi cũng có chịu tìm hiểu lễ bái mấy đâu...

Bà cô ông mãnh dù thiêng mấy, nhưng theo quan niệm phong kiến, là người chưa lập gia đình thì chưa hoàn thành nghĩa vụ sinh sản giống nòi, chưa được coi là đã thành người lớn. Hiện nay nhiều nhà nghe thầy cúng nói bà tổ cô thiêng lắm, thế là cứ chăm chắm thờ bà tổ cô to hơn các bậc gia tiên khác. Tôi cho rằng đó là một việc làm trái đạo nghĩa.

 

Vũ Thị Thắng

Kính gửi Bác Phalanhoa

Cháu là Vũ Thị Thắng,  hiện tại cháu đang sống ở Hà Nội. Cháu có một băn khoăn không hiểu về việc thờ bà cô, mong bác giải đáp giúp cháu. Cháu xin trân thành cảm ơn. Bố cháu có 2 người vợ (bố cháu đồng thời có cả 2 vợ chứ không bỏ người thứ nhất, lấy người thứ 2). Với vợ cả bố cháu có 6 người con, 1 trai và 5 gái, trong đó có 1 con gái bị mất từ khi 7 tuổi. Mẹ cháu là vợ thứ 2, có 2 con gái. Cháu là con út trong toàn bộ các con của bố cháu. Hiện tại tất cả các anh chị cháu đã lập gia đình và mọi người đều đã có con, có người có cả cháu, nói chung là đại gia đình cháu khá đông đúc. Chỉ có cháu là chưa lập gia đình. Bố cháu và vợ cả đều đã mất. Căn nhà của tổ tiên ông bà truyền lại cho bố cháu, và đến giờ là anh trai cháu ở quê là nơi thờ cúng. Anh trai cháu cũng đã có con trai và cháu trai. Hiện tại cháu đang sống cùng mẹ cháu ở Hà Nội. Khi còn sống thì bố cháu vẫn sống ở cả 2 nơi là nhà cháu ở Hà Nội và cả nhà ở quê. Gần đây cháu xem bói thì người ta nói rằng có bà cô trẻ (là chị em với cháu) hợp với cháu và cháu phải thờ cúng bà cô trẻ tại căn nhà ở Hà Nội nơi cháu đang sống thì mọi việc sẽ tốt. Cháu biết ngay bà cô trẻ này là chị gái con của bố cháu và vợ cả, tuy nhiên cháu cũng thấy rất băn khoăn như sau: - Bà cô trẻ theo như cháu đọc giải thích của bác trên trang vidamantinh thì «bà cô, ông mãnh nhà nào, thờ trong nhà đó. Chỉ những trường hợp không còn người thờ phụng, mới đưa về nhà thờ họ để thờ phụng chung tại đó». Ở căn nhà thờ tổ tiên ông bà, bố cháu, vợ cả ở quê cũng có bàn thờ cho chị gái chết trẻ năm 7 tuổi của cháu (do vợ cả của bố cháu làm từ hồi chị ấy mất) và cháu thiết nghĩ việc thờ cúng chị ấy đầu tiên là phải do anh trai cháu đảm nhận, kế đến là con trai của anh ấy, rồi lại cháu trai của anh ấy. Cháu là con gái, lại chưa lập gia đình mà thờ chị cháu như vậy thì có bất hợp lý không ạ ? - Việc thờ chị ấy phải được thờ tại căn nhà ở quê là nơi chị ấy đã sinh ra và sống ở đó như bác đã giải thích ở trên chứ thờ tại ngôi nhà cháu đang sống ở Hà Nội thì có bất hợp lý không ạ ? Hơn nữa tại ngôi nhà cháu đang sống ở Hà Nội thì mẹ cháu mới là chủ gia đình và đang là người thờ cúng ông bà, cháu còn ít tuổi, đang sống phụ thuộc vào mẹ cháu thì thờ cúng bà cô trẻ (chị gái cháu) như vậy cũng có là việc bất hợp lý không ạ ? - Có người nói rằng cháu không được thờ như vậy, chỉ có thể đốt quần áo giấy cho chị ấy thôi và phải mang về quê, cúng ở bàn thờ chị ấy mới được chứ không thể cúng rồi đốt ở Hà Nội được. Cháu thấy ý kiến này có vẻ hợp lý hơn. Việc thờ cúng rất quan trọng, nếu thất thố hoặc làm không đúng đều rất không tốt cả, cháu không có hiểu biết về lĩnh vực này nên rất băn khoăn, kính mong bác giải đáp giúp cháu để cháu không bị sai lầm, cháu xin cảm ơn bác rất nhiều.


Để gửi ý kiến nhấp vào đây

Các tin khác:
 Sứ mệnh của cây hương trầm và chữ Tâm trong đạo thờ cúng (19h: 02-03-2014)
 Việt Nam phong tục – Phan Kế Bính: TANG MA, CHÔN CẤT, KỴ NHẬT (17h: 03-12-2014)
 Một số câu hỏi xung quanh việc tu bổ, cải tạo, xây mới nhà thờ họ (17h: 28-12-2013)
 Vài ý kiến về phong thủy... (17h: 22-03-2015)
 Thờ cúng Táo Quân ở Việt Nam nên như thế nào cho phù hợp với phong tục tập quán người Việt? (15h: 05-09-2010)
 Cách xưng hô các chức danh trong khấn vái theo Hán Việt (16h: 04-10-2014)
 Chọn vị trí đặt bàn thờ trong nhà (23h: 20-04-2013)
 Tục nhuộm răng của người Việt Nam - Hồ Đắc Duy (22h: 06-07-2010)
 Tết xưa (02h: 24-01-2012)