Tìm kiếm
Trang chủ
Diễn đàn
An Tĩnh cổ lục
* Dấu tích Việt Thường Thị và vai trò Nghệ An trong dòng lịch sử Việt Nam
* Những điều kỳ lạ Phlanhoa đọc được trong trời đất Việt Thường
* Việt Thường phong tục
 Việt Thường phong tục
Ẩm thực Nghệ An - Hà Tĩnh
* Văn hóa ẩm thực Việt Nam
* Dưỡng sinh
* Phật giáo có nguồn gốc ở Việt Nam
Khảo cổ Nghệ Tĩnh
Bản sắc văn hóa Xứ Nghệ
Ví dặm
Góc nhìn Phlanhoa
* Bình luận
* Chiêm tinh láo nháo Phlanhoa
Phòng văn chương
* Phản biện các nghiên cứu về Nguyễn Du và Truyện Kiều
* Phlanhoa viết
Phòng thơ
* Lý thuyết học làm thơ
* Thơ về Nghệ An - Hà Tĩnh
* Thơ Phlanhoa
* Thất ngôn bát cú
Du lịch đó đây
* Khoảnh khắc cuộc sống
Ngôn ngữ không lời
Trang thông tin xã Đức La
* Phlanhoa hát
Liên hệ - Góp ý
Liên kết website
Đạo Phật giáo và Đạo gia phong thuần Việt, nên theo như thế nào cho đúng?
 
(23h: 18-09-2010)
Đạo Phật giáo và Đạo gia phong thuần Việt, nên theo như thế nào cho đúng?Bài và ảnh của Phlanhoa


Bài này tôi viết bởi từ lâu rồi, tôi cảm thấy bất ổn, áy náy cho việc thờ cúng gia tiên của người Việt Nam đang bị một số người đội lốt thầy chùa, cô, cậu làm cho ngày càng trở nên dị dạng, cực đoan và tiêu hao không ít tiền của. Cho nên, để cảnh tỉnh mình thoát khỏi u mê, hướng tới lý lẽ chân thiện mỹ của văn hóa tín ngưỡng thuần Việt. Chúng ta nên thử phân tích xem quan niệm xưa nay của người Việt về thánh - thần – ma – quỷ như thế nào đã, thì mới có thể thờ cúng cho đúng được.

Thần là ai?

“Thần” trong quan niệm của người Việt Nam không phải là những vị vô thường như ở Tây Phương, như thần Zeus, thần Hera, Venus …mà “thần” của người Việt Nam là thần thái, thần khí,  là mối liên hệ siêu phàm giữa con người với trời đất. Dân tộc Việt coi “Thần” chính là linh khí trong trời đất có ảnh hưởng đến cuộc sống của những sinh linh trên trái đất.

 

Vậy Thánh là ai?

Khác với thần là linh khí vô hình. Thánh có tên tuổi đàng hoàng. Bởi vì thánh là linh hồn của những người đại nghĩa có tài, có đức đã từng sống cuộc sống của con người trong nhân gian, từng có công lao với con người. Theo quan niệm của nhân dân thì những người đó khi khi sống tài ba thì khi chết chết cũng vẫn tài ba, sẽ được hiển linh, nên ngoài chuyện ghi công lao, nhân dân cầu nguyện để được che chở.

 

Ví dụ Hưng đạo đại vương Trần Quốc Tuấn được nhân dân phong Thánh vì lý do ông từng là vị đại tướng dũng mãnh nhất của Việt Nam ba lần đánh tan quân Nguyên.

 

Vậy ma là ai?

Ma là linh hồn của những người bình thường. Do ít tài ba hơn, nên khi chết cũng ít hiển linh hơn, chỉ liên hệ và phù trợ được trong phạm vi gia tộc nhà mình mà thôi. Quan niệm về ma của dân tộc Việt có khác với quan niệm của lý thuyết  Phật giáo:

 

-        Quan niệm Phật giáo cho rằng, con người sau khi nhập cõi niết bàn, sẽ đầu thai kiếp khác. Khi đầu thai kiếp khác, con người sẽ không là mình của ngày xưa;

-        Ngược lại mê tín của dân tộc Việt  thì cho rằng khi sống mang họ nhà ai, chết làm ma nhà đó. Do đó mà bao đời nay, người Việt đều có những khu lăng mộ riêng của từng dòng họ.

 

Vậy quỷ thì thế nào?

-        Mê tín của nhân dân Việt Nam cho rằng, những cái chết bắt nguồn từ gian dối, làm điều bạc ác vô đạo mà khi sống chưa bị trừng phạt, thì khi chết sẽ bị quan âm phủ tiếp tục xét xử, tuy theo tội trạng có thể bị đày xuống ba, bảy hay chín tầng địa ngục làm quỷ;

-        Trong khi đó, Phật giáo thì cho rằng đó là những người đã từng được làm tiên trên trời, nhưng do phạm lỗi nên bị đày ải xuống trần gian để tu luyện. Trong thời gian sống ở trần gian nếu tu luyện tốt sẽ được trở lại làm tiên trên trời, còn nếu tu luyện không tốt thì sẽ bị biến thành quỷ.

 

Vậy mê tín là gì ?

Mê tín thường có nguồn gốc từ những câu chuyện kỳ bí, trong trạng thái nửa hư  nửa thực mà con người từng gặp phải, nên đâm ra tin là có ma quỷ thần thánh.

 

Ví dụ như:

 

-        Mới rồi báo đăng ở Đô Lương có một cô gái đã nằm mơ thấy có người mách ở dưới nên nhà cô có hài cốt. Mẹ cô gái tin vào giấc mơ nên thuê người đến lật đất nền nhà lên thì kết quả có cả thảy 11 hài cốt dưới nên nhà cô ấy.

 

-        Hay như nguồn gốc của ngày ”tam nương sát “, được bắt nguồn từ ngày sinh và ngày tử của ba mĩ nhân Trung Hoa, ba cô này theo lịch sử Trung Hoa, sau khi tiến cung thì triều đại nhà vua bị sụp đổ, mà lý do sụp đổ là do vua háo sắc, lại có sự trùng hợp trong ngày sinh và ngày tử của họ, nên người Trung Hoa cho rằng “tam nương” này mang mệnh sát chủ, từ đó mà sinh ra mê tín, hễ gặp ngày 3, 7 mà trùng với ngày mẹo, ngày 13,17 trùng với ngày thìn; ngày 22,27 trùng với ngày mùi thì được cho là ngày “tam nương sát” xấu nên kiêng kỵ không làm việc gì, đặc biệt là cưới hỏi.

Mụi Hỷ (đời vua Kiệt) sinh ngày 3, tử ngày 7 (đều là ngày mẹo)

Đắc Kỷ (đời vua Trụ) sinh ngày 13, tử ngày 18 (đều là ngày thìn)

Bao tự (đời vua U vương) sinh ngày 22, tử ngày 17 (đều là ngày mùi)

 

Vậy dị đoan là gì?

Dị đoan bắt nguồn từ mê tín. Những câu chuyện mê tín thường không được ghi thành sách cho ngọn nguồn mà thường chỉ truyền miệng trong dân gian, cho nên “tam sao thất bản”, mỗi người thêm thắt một chút, thành ra ly kỳ huyễn hoặc, thậm chí là kinh dị. Những kẻ làm nghề “thầy mo” bám vào đó mà lừa đảo nhân dân, lấy tiền cúng quẩy, lấy cỗ xôi gà ăn nhậu…

 

Tự do tín ngưỡng, nhưng phải hiểu giáo lý chính thống trong các dòng tín ngưỡng chính là bờ rào bảo vệ cho con người không trượt chân sa ngã ra ngoài hành lang đạo đức, chứ không phải tự do tín ngưỡng rồi lợi dụng hành lễ để lừa gạt nhau.

 

Ví dụ như tôi đã có nói đến chỗ khác nhau giữa lý thuyết Phật giáo và tập quán thuần Việt ở phần trên. Phật vốn dĩ là người tu luyện mà thành, việc tu luyện của Phật lại chỉ là “tu tâm tích đức”, cho nên sự giàu có của Phật chỉ là giàu phước giàu đức chứ không hề là giàu tiền giàu bạc, thì lấy đâu mà ban lộc tài. Cho nên ai mà đội lễ đến chùa xin trúng xổ số, hay buôn một lãi mười là nhầm to.

 

Tôi băn khoăn nhất là việc nhiều người đem tro cốt người thân lên chùa gửi lại. Thiết nghĩ rằng sinh thời, gia quyến mình đâu có chay tịnh gì bao giờ. Vậy mà đến khi chết lại bị con cháu gửi lên chùa. Mà đã ở chùa thì đương nhiên phải chay tịnh. Vậy thử hỏi, cúng giỗ cho thật mâm cao cỗ đầy, cũng chỉ là người sống tự bày vẽ rồi tụ nhau lại để đánh chén, chứ người chết có linh thiêng mấy, cũng đã bị ràng buộc với chay tịnh rồi thì ngọn khói thôi cũng không dám ngửi chứ đừng nói đến chuyện hiến hưởng. Có phải bởi u mê mà vô tình con cháu đã biến mình thành kẻ đạo đức giả?

 

Thánh cũng vậy, thánh vốn có nguồn gốc từ những vị quan thanh cao, liêm khiết, luôn vì dân, lo cho dân no ấm. Cho nên lúc nghèo đói, lúc nguy nan, lúc cần vốn liếng làm ăn, ta có thể đến cầu xin phù trợ. Nhưng nếu đem hàng tỉ tiền vàng đến đền thờ Thánh đốt cho đầy rẫy ra, há chẳng phải là hối lộ không đúng chỗ sao?  Vị quan Thánh vốn công minh chính trực, sẽ không bao giờ đòi ta phải mang lễ nghĩa linh đình để trả ơn.  Thánh và Phật đều có dạy  chúng sinh rằng “đức năng thắng số”, làm cái gì cũng phải có chuẩn mực đạo đức. Do đó khi thành đạt hiển vinh, muốn đến lễ thánh trước hết phải thành tâm hành đạo, làm việc thiện, như cứu người chứ không được giết người, giúp người nghèo chứ không đem tiền xu nịnh quan trên để thăng tiến. Phát hiện người tài cho nhân dân chứ không đàn áp họ chỉ vì sợ họ hơn mình. Nếu đã tin có Thánh thì hãy tin những việc ám muội của mình làm, Thánh nhìn thấy hết, và Thánh là vị thần thanh liêm cho nên không bao giờ ủng hộ việc xấu, sẽ có sự quở phạt lúc nào không hay.

 

 

Vậy Phật và Thánh đều chỉ là nơi ban  phước đức và sự bình an, thì cầu lộc cầu tài  ở đâu?

 

Xin thưa rằng, quý vị nên cầu ở chính trong nhà mình. Tập quán người Việt chúng ta xưa nay, cầu lộc cầu an cho gia quyến chính là Tổ tiên nhà mình và ba vị “Tam tài định phúc táo quân” cũng ở trong nhà mình luôn. Quan niệm của người Việt  thì phúc - lộc -  thọ đều chủ yếu phụ thuộc vào phong thuỷ , đất đai thần khí nơi mảnh đất mình đang sống. Làm thế nào để khai thác được nó đầu tiên phải do bài trí ngôi nhà theo ngũ hành bát quái, sau đó thì do thành tâm thờ phụng mà nên.

 

Nói tóm lại, người Việt có tập tục thuần Việt, có lý lẽ đạo đức và quan niệm mê tín riêng của mình. Trong ngôi nhà của người Việt có đủ gia tiên, thần linh để thờ phụng. Trong lý lẽ về đạo đức lại có một câu chí lý “Trời không ban không ai cái gì bao giờ”, có nghĩa là mỗi người đều có may rủi của vận mệnh. Nếu ai đó muốn có  tiền thật nhiều, thì cũng coi chừng một ngày phải mất thứ khác đau đớn hơn chuyện có nhiều tiền. Sự u mê của con cháu Tiên rồng ngày nay trong việc đốt tiền tỉ vàng mã, vô tình đã biến mình thành kẻ chuyên tâm hối lộ từ Phật, Thánh, cho đến cả gia tiên nhà mình.

 

Tôi tôn trọng giáo lý Phật giáo, thậm chí tôi từng đọc khá nhiều những điều Phật răn dạy, có nhiều điều thực sự là rất chí lý về chuẩn mực đạo đức. Tuy nhiên một khi trong quan niệm của đạo Phật và Đạo gia phong thuần Việt có chỗ trái ngược  nhau không dung hòa được, thì mỗi người, mỗi nhà cần tư duy để lựa chọn tín ngưỡng thờ phụng.  Như ví dụ tôi đã nói trên, ông bà cha mẹ mình vốn dĩ đều chỉ là người sùng tín đạo Phật, chứ không phải là đệ tử chính thống của chay tịnh, hà cớ đem gia tiên mà gửi lên chùa? Rồi khi đã gửi lên chùa, lại còn bày vẽ xôi thịt giỗ chạp linh đình, như vậy có thấy mâu thuẫn không? Từ thập niên 90 đổ về trước, không ai đem tro cốt gia tiên lên gửi ở chùa cả, sao bây giờ lý do nào thúc đẩy mà con cháu lại đua nhau bắt ông bà cha mẹ mình phải lên chùa chay tịnh? Làm vậy liệu có nghĩ đến chuyện ông bà cha mẹ có tâm nguyện muốn vậy hay không ? Tôi cũng không thấy chỗ nào trong lý thuyết Phật giáo quy định phải đưa phần xác của chúng sinh quàn tại chùa cả, ngoại trừ kẻ tứ cố vô thân không người coi sóc, chùa phải ra tay đạo nghĩa. Đằng đây chùa lại quàn cả tro cốt và lo việc hương khói của những người có gia tộc đông đúc bề thế hẳn hòi như là một dịch vụ kinh doanh nhà mồ trá hình?

 

Mới rồi tôi cũng đọc Dantri.com và phản ứng ngay với một bài báo viết về một ngôi chùa ở phía Bắc khoe có tới bảy quốc tịch ngọc xá lợi, nhìn hình ảnh đăng trên báo, tôi lại thấy chỉ là những viên thủy tinh xanh đỏ trong suốt, rõ ràng không giống với ngọc xá lợi được mô tả trong lịch sử Phật giáo là xương cốt còn lại của Phật Thích Ca Mâu Ni. Điều đó khiến tôi đặt ngay một dấu hỏi rằng sư trụ trì ngôi chùa này có phải đang có hành động lừa đảo chúng sinh?

 

Tôi thực sự tôn trọng giáo lý của Phật giáo chính thống. Nhưng tiếc thay, xã hội Việt Nam hiện nay, nhiều ngôi chùa trong tình trạng chùa thì có mà Phật thì không, sư trụ trì chẳng hiểu (hay cố tình lờ đi) điều Phật răn dạy, biến chùa thành nơi kiếm tiền trá hình dưới các trò cúng lễ.

 

Và tôi nghĩ, người Việt Nam, nếu theo làm đệ tử chính thống của Phật rồi thì không nói làm gì. Nhưng nếu chỉ là trường hợp như tôi, nghĩa là chỉ tín nhiệm thôi chứ không hoàn toàn theo đạo tu hành, thì cần phải chọn Đạo gia phong thuần Việt làm đầu trong tín ngưỡng thờ cúng.  Bởi Đạo gia phong mới là nguyện vọng gửi lại cho con cháu đời sau của Tổ tiên, Ông cha người việt Nam!

 

Ý kiến bạn đọc:
Nguyễn Tân

Hiện nay việc nhờ thầy chùa bốc bát hương hoặc cúng tê, làm lễ chiêu hồn có phù hợp với đạo gia phong không? Có họ mời nhà sư về qui y cho ông bà tổ tiên thì có ý nghĩa gì ? Rất mong nhận được góp ý của Bà. Rất trân trọng cảm ơn!

PhLanHoa phản hồi 

Tôi không thể nói là sai hay đúng được. Mà ta hãy để ý xem mấy chục năm trước các cụ ta có mời thầy chùa cúng họ không ? Có làm lễ quy y cho ông bà tổ tiên không ? Từ đó rút ra kết luận đúng sai.

Có một sự thật rất phũ phàng ở một số nhà chùa. Đó là việc nhiều người sau khi được hỏa táng thì gửi cốt lên chùa, gia đình coi như phó thác linh hôn gia tiên cho chùa. Bỗng một ngày chùa kêu qua đông người gửi không còn chỗ để quản và tuyên bố trả về cho gia đình. Hóa ra nhà chùa chỉ làm dịch vụ có lợi cho chùa mà thôi. Linh hồn thì không cần quy y nữa, mà cần siêu độ. Tôi thì thấy linh hồn siêu thoát mau nhất khi con cháu năng cầu nguyện, chứ không phải thầy chùa.

 

Tran thi lan

Toi muon chi giup la khi sap lai ban tho toi co nho nha chua giup boc 1 bat huong tho phat 1bat huong tho tho cong va 1bat huong gia tien trong do co ong noi ba noi ong bac chua co vo va 1co em ut cua chong toi mat luc con tre va 1cau con trai cua chung toi mat luc moi 12 tuoi tat ca chung vao bat huong gia tien the co duoc khong a neu khong thi toi toi phai lam the nao cho dung atoi rat lan tan co a xin co giup toi nhe chan thanh cam on co nhieu a

Phlanhoa phản hồi

Tôi nghĩ là nhà chùa hướng dẫn chúng sinh nhầm đạo rồi?

Trong bài viết tôi đã có phân tích rõ ràng và tôi nghĩ rằng chị cần tách bát hương thờ Phật ra khỏi án thờ gia tiên, tốt nhất là trả về chùa và rằm mùng một lên chùa mà viếng. Bởi Phật chay tịnh, trai giới sao lại ngụ chung với trần tục được? Mấy ngàn năm lịch sử Việt Nam chưa bao giờ có chuyện thờ Phật trên trốc gia tiên như nhà chùa lộng đạo ở cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21 này cả? 

Xin lỗi tôi hơi bức xúc! vì sự lộng đạo của các nhà chùa khiến cho xã hội ngày càng tắc loạn. Sự tắc loạn chứng tỏ linh hồn gia tiên bị quản chế năng lực bởi nhà chùa, không được tự do phù hộ độ trì con cháu theo ý muốn (tôi sẽ còn viết bài để phân tích sâu hơn về vấn đề này). Một chứng cứ rõ ràng là gia đình có thờ Phật trong nhà cũng chẳng hề an lành hơn gia đình không thờ Phật trong nhà tẹo nào? Chị cứ làm một cuộc khảo sát thực tế xung quanh để giác ngộ chính mình đi ạ.

Về bát hương thờ gia tiên, bà cô ông mãnh phải có bát hương riêng, phong tục nước Nam ta xưa nay vẫn thế. 


Để gửi ý kiến nhấp vào đây

Các tin khác:
 Tục nhuộm răng của người Việt Nam - Hồ Đắc Duy (22h: 06-07-2010)
 Tết xưa (02h: 24-01-2012)